مقالات آموزشی

مقایسه سی پی یو های Intel و AMD ؛ تمام مشخصات فنی و ویژگی ها

پردازنده یا CPU یکی از تجهیزات موجود در سیستم‌های پردازشی مانند کامپیوترها،‌ لپ‌تاپ‌ها یا سرورها به حساب می‌آید که نقشی اساسی در عملکرد این دستگا‌ه‌ها ایفا می‌کند؛ در واقع پردازنده را می‌توان به‌عنوان مغز کامپیوتر در نظر گرفت که وظیفه‌ی هدایت دستورالعمل‌های سیستم به بقیه‌ی اجزا را بر عهده دارد. کنترل، محاسبات و همچنین ارتباط بین قطعات سیستم، توسط پردازنده کنترل می‌شود؛ حتی اگر قطعات سخت‌افزاری سیستمی پیشرفته باشند، اما آن سیستم به پردازنده‌ای قدرتمند مجهز نباشد، در عملکرد سیستم با اختلال مواجه می‌شویم و کارایی بالایی دریافت نخواهیم کرد. پردازنده جزئی ثابت در سیستم‌ها است، اما سایر تجهیزات مانند رم و هارد دیسک در بسیاری از موارد قابل ارتقا هستند. به‌همین‌دلیل، دقت در انتخاب نوع پردازنده اهمیت بسیار زیادی دارد.

AMD (ای‌ام‌دی) و Intel (اینتل) دو رقیب دیرینه و سرسخت در بازار پردازنده‌ها هستند و هرکدام نیز سابقه‌ای طولانی در تولید نیمه‌رساناها دارند. البته در این میان اپل نیز پردازنده تولید می‌کند، اما این پردازنده‌ها، منحصراً در محصولات خود اپل استفاده می‌‌شوند؛ بنابراین اگر قصد خرید لپ‌تاپ یا کامپیوتری خارج از اکوسیستم اپل دارید انتخاب بین پردازنده‌های Intel یا AMD می‌تواند برایتان چالش‌برانگیز باشد.

رقابت بین اینتل و AMD یکی از بزرگ‌ترین رقابت‌های دنیای فناوری است و از سال ۲۰۰۳ (۱۳۸۲) تا سال ۲۰۱۷ (۱۳۹۶) این رقابت کاملاً یک‌طرفه و به نفع اینتل بود. اینتل یکی از قدیمی‌ترین غول‌های تولید‌کننده‌ی پردازنده محسوب می‌شود که به دلیل رنگ آبی به‌کار‌رفته در لوگو، از آن به‌عنوان تیم آبی نیز یاد می‌کنند.

کارایی پایین و دمای بسیار بالای پردازنده‌های AMD دو عامل ضعف این شرکت درمقابل اینتل بودند. AMD در سال ۲۰۱۷ موفق شد با معرفی پردازنده‌های رایزن، دوباره به برندی مطرح تبدیل شود و نقش خود را در بازار پردازنده‌ها پر‌رنگ کند. رنگ قرمز لوگوی AMD و رقابت آن با تیم آبی، باعث شد تا کاربران این تولید‌کننده‌ را گاهی تیم قرمز هم خطاب کنند. در ادامه با ما همراه باشید تا انواع پردازنده‌های اینتل و AMD را معرفی و آن‌ها را با هم مقایسه کنیم.

قدیمی‌ترین رقابت در دنیای فناوری

رقابت بین اینتل و AMD تقریباً به ۵۰ سال پیش بر‌می‌گردد. اینتل کمی قدیمی‌تر از ای‌ام‌دی است؛ این شرکت در سال ۱۹۶۸ (۱۳۴۷) توسط باب نویس و گوردون مور تأسیس شد و ۶ سال پس از تأسیس، در سال ۱۹۷۴، پردازنده‌ی 8080 را تولید کرد. این پردازنده، بستری برای تولید پردازنده‌های x86 تیم آبی فراهم کرد که برای نزدیک به ۳۰ سال، پایه و اساس پردازنده‌های دسکتاپی محسوب می‌شدند.

تغییر نام برند x86 به پنتیوم به اینتل کمک کرد تا به نامی آشنا و مطرح برای عموم مردم تبدیل شود؛ بنابراین اینتل با قدرت بالای محاسباتی و عمر طولانی پردازنده‌های خود سال‌ها به حکمرانی در این عرصه ادامه داد.

AMD یک سال پس از اینتل و در سال ۱۹۶۹ تأسیس شد، این شرکت به مراتب کوچک‌تر از اینتل است و پردازنده‌های خود را نمی‌سازد، بلکه آن‌ها را طراحی می‌کند و تولید را برون‌سپاری می‌کند.

رقابت میان AMD و اینتل با راه‌اندازی واحد پردازش گرافیکی توسط تیم قرمز در سال ۲۰۰۶ عمیق‌تر شد و AMD توانست پردازنده‌های گرافیکی خود را همراه با همان پردازنده ارائه دهد و تراشه‌ی مجتمع (APU) تولید کند. با اینکه اینتل قبل از AMD به فناوری ساخت تراشه‌ی مجتمع دست پیدا کرده بود، اما این دستاورد برای تیم قرمز، گام بزرگ رو به جلویی محسوب می‌شد؛ چراکه کارت‌های گرافیکی یکپارچه، می‌توانستند دما و مصرف انرژی را کاهش دهند و همین امر، مزیت رقابتی چشمگیری در بازار تجهیزات پرتابل را برای AMD‌ به همراه داشت.

نبرد Intel و AMD همچنان ادامه دارد و فارغ از اینکه کدام تیم در این نبرد پیروز می‌شود، این رقابت تاکنون تأثیرات بسیار مثبتی در پیشرفت فناوری تولید پردازنده داشته است. AMD امروز با سرعت بیشتری نسبت به اینتل در مسیر پیشرفت قدم برمی‌دارد و این پیشرفت ضعف‌های تیم آبی را بیشتر نمایان می‌کند. در ادامه با انواع پردازنده‌های AMD و Intel و کاربرد‌های آن‌ها بیشتر آشنا می‌شویم.

پردازنده های AMD

AMD در کل دو نوع پردازنده تولید می‌کند: پردازنده (CPU) و تراشه‌‌ی مجتمع (APU) – APU، نامی تبلیغاتی برای آن دسته از پردازنده‌های AMD به حساب می‌آید که علاوه بر واحد پردازشی به گرافیک رادئون (Radeon) یکپارچه نیز مجهز است.

سری رایزن را شاید بتوان اصلی‌ترین سری پردازنده‌های AMD معرفی کرد؛ این شرکت تاکنون پنج نسل از پردازنده‌های رایزن به بازار معرفی کرده است، اما در مجموع ۷ نسل از این سری وجود دارد: ۱۰۰۰، ۲۰۰۰، ۳۰۰۰، ۴۰۰۰، ۵۰۰۰، ۶۰۰۰ و ۷۰۰۰

درواقع AMD از معماری Zen3 برای دو سری ۴۰۰۰ و ۵۰۰۰ استفاده کرده است که سری ۴۰۰۰ به تراشه‌های مجتمع معماری Zen3 تعلق دارد و برخلاف سری ۵۰۰۰ تنها دراختیار تولیدکنندگان لپ‌تاپ‌ها و کامپیوترهای پیش‌ساخته قرار می‌گیرد. سری ۶۰۰۰ با معماری Zen3 پلاس، فقط در لپ‌تاپ‌ها استفاده می‌شود و سری ۷۰۰۰ مبتنی بر معماری Zen4 است که در حال حاضر تنها مدل‌های دسکتاپیِ آن عرض شده است.

نام‌گذاری پردازنده های AMD

نام‌گذاری پردازنده‌های AMD‌ به اندازه‌ی نام‌گذاری پردازنده‌های اینتل پیچیده نیست و پسوندهایی که در نام محصولات این شرکت دیده می‌شوند و مشخصه‌ای که نشان می‌دهند، در تمام سری‌ها یکسان بوده و متفاوت نیستند.

نام‌گذاری پردازنده‌های AMD

در مورد پردازنده‌های رایزن، سیستم نام‌گذاری از ترکیب نام تجاری، خانواده‌ی پردازنده، نسل آن، شناسه‌ی عملکرد، شماره‌ی SKU و در برخی موارد یک پسوند تشکیل شده است؛ بالاتر بودن شناسه‌ی عملکرد قدرت بیشتر پردازنده را نشان می‌دهد. در جدول زیر تمام پسوند‌های ممکن در نام‌‌گذاری پردازنده‌های AMD و آنچه را که بیان می‌کنند، معرفی می‌کنیم:

پسوند مشخصات
G پردازنده‌ی مجهز به گرافیک یکپارچه‌ی رادئون Vega
GE پردازنده‌ی کم‌مصرف مجهز به گرافیک یکپارچه‌ی رادئون Vega
X پردازنده‌ی دسکتاپ با فرکانس پایه‌ی بالا
XT پردازنده‌ی دسکتاپ با فرکانس پایه‌ی بالا و عملکردی بهتر از X
S پردازنده‌ی دسکتاپ کم‌مصرف با گرافیک یکپارچه‌ی رادئون Vega
H پردازنده‌ی موبایلی قدرتمند با گرافیک یکپارچه‌ی رادئون Vega
HS پردازنده‌ی لپ‌تاپی قدرتمند با گرافیک یکپارچه‌ی رادئون Vega و مصرف کمتر
U پردازنده‌ی موبایلی کم‌مصرف و فرکانس پایه‌ی پایین
AF پردازنده‌ی نسل اول معماری ۱۲ نانومتری و بهبودیافته‌ی Zen

پردازنده های سری Ryzen

سری رایزن، محبوب‌ترین پردازنده‌های AMD از ابتدای فعالیتش تاکنون را شامل می‌شود. پس از چندین سال حضور کم‌رنگ در بازار پردازنده‌ها، AMD سرانجام در سال ۲۰۱۷ با معرفی معماری جدید Zen و استفاده از آن در پردازنده‌های رایزن، دوباره به صحنه‌ی رقابت وارد شد. پردازنده‌های سری رایزن AMD مانند پردازنده‌های سری Core اینتل، در چهار مدل ۳، ۵، ۷ و ۹ به فروش می‌رسند. نسخه‌های دسکتاپی این پردازنده‌ها درحال‌حاضر با معماری ۷ نانومتری و نسخه‌های موبایلی آن‌ها با معماری ۶ نانومتری TSMC تولید می‌شوند؛ درحالی‌که اینتل هنوز از معماری ۱۰ نانومتری برای تولید پردازنده‌هایش استفاده می‌کند.

پردازنده های Ryzen 3

رایزن ۳ مقرون‌به‌صرفه‌ترین مدل پردازنده‌های این سری است که علاوه بر ارائه‌ی عملکردی قابل قبول با کامپیوترهای پایین‌رده نیز سازگار هستند. این پردازنده‌ها در گیمینگ‌های سبک و کامپیوترهای خانگی کاربرد دارند و رقیب پردازنده‌های سری Core i3 اینتل محسوب می‌شوند. در واقع پردازنده‌های رایزن ۳ قدرت کافی برای پردازش کارهای محاسباتی روزمره و عادی را دارند و از پردازنده‌های Core i3 ارزان‌تر هستند. این پردازنده‌‌ها در دو سری ساده و مجهز به واحد گرافیکی (APU) عرضه می‌شوند و در بیشتر مواقع چهار هسته‌ای هستند.

پردازنده های Ryzen 5

رایزن ۵ سری پردازنده‌های میان‌رده‌ی AMD محسوب می‌شود که با قیمتی مناسب، عملکرد خوبی را دراختیار کاربر قرار می‌دهد. پردازنده‌های این سری رقیب مستقیمی برای پردازنده‌های Core i5 اینتل محسوب می‌شوند و آن‌ها را می‌توان در ورک‌استیشن‌های اقتصادی یا سیستم‌های گیمینگ سبک و روبه‌بالا به کار برد. عملکرد تک هسته‌ای پردازنده‌های رایزن ۵ با قدرتمندترین پردازنده‌های این خانواده برابری می‌کند و اغلب ۴ یا ۶ هسته‌ای هستند.

پردازنده های Ryzen 7

رایزن ۷ پردازنده‌ بسیار کارآمدی از خانواده رایزن است و رقیب سرسختی برای پردازنده‌های سری Core i7 اینتل به حساب می‌‌آید. پردازنده‌های رایزن ۷ با تعداد ۴، ۶ یا ۸ هسته تولید می‌شوند و می‌توانند محاسبات فشرده و سنگینی را پردازش کنند.

رایزن ۷ که در گذشته به‌عنوان سری پرچم‌دار پردازنده‌های AMD شناخته می‌شد در کامپیوترهای خانگی عملکرد بالایی را ارائه می‌کند. این سری در ورک‌استیشن‌ها، کامپیوترهای گیمینگ حرفه‌ای و سیستم‌های تولید محتوا نیز استفاده می‌شود.

پردازنده های Ryzen 9

رایزن ۹ قوی‌ترین سری پردازنده‌های خانواده‌ی رایزن است که سرعت بسیار بالایی دارد و رقیب اصلی آن را می‌توان سری Core i9 اینتل دانست. این سری پردازنده پرچم‌دار AMD می‌تواند پردازش‌های محاسباتی بسیار فشرده و دشوار را به‌راحتی انجام دهد و خیلی بیشتر از یک پردازنده مخصوص گیمینگ کارایی دارد. با توجه به اینکه علاقه‌مندان به این سری پردازنده، معمولاً کارت گرافیکی مجزا هم برای سیستم خود خریداری می‌کنند، AMD، از این سری، تراشه‌ی مجتمعی عرضه نکرده است.

پردازنده های Ryzen Threadripper

رایزن تردریپر (Ryzen Threadripper) در آگوست ۲۰۱۷ با هدف انجام پردازش‌های سنگین و رقابت با پردازنده‌‌های سری Xeon اینتل معرفی شد. تعداد هسته‌های این سری پردازنده در برخی موارد به ۶۴ هسته می‌رسد، از اسلات مموری چهار کاناله‌ی رم DDR4 پشتیبانی می‌کند و حافظه‌‌ی کش ۸۰ مگابایتی دارد. ابعاد پردازنده‌های رایزن تردریپر از سایر پردازنده‌های AMD بزرگ‌تر بوده و درنتیجه می‌توان قطعات سیلیکونی و هسته‌های بیشتری روی آن قرار داد. درحال‌حاضر پردازنده‌های تردریپری که در بازار وجود دارند با معماری Zen2 و لیتوگرافی ۷ نانومتری TSMC توسعه داده شده‌اند، البته نسخه‌های مبتنی بر معماری Zen3 نیز از این سری وجود دارند، اما AMD آن‌ها را فعلاً تنها دراختیار تولید‌کنندگان تجهیزات اصلی قرار داده است.

پردازنده های سری Athlon

پردازنده‌های سری اتلون (Athlon) از قدیمی‌ترین پردازنده‌های AMD هستند که برای اولین بار در سال ۱۹۹۱ و برای کامپیوترهای دسکتاپی تولید شدند. AMD در آن زمان پردازنده‌‌های اتلون را برای رقابت با سری پنتیوم اینتل معرفی کرد، اما امروزه این پردازنده‌ها تنها به صورت تراشه‌ی مجتمع (APU) به فروش می‌رسند و برای کاربرانی مناسب هستند که می‌خواهند با کمترین هزینه، سیستمی با توان پردازشی سبک تهیه کنند.

پردازنده های سری Pro و Epyc

AMD پردازنده‌های دیگری نیز تولید می‌کند که بخش‌های تجاری بازار را هدف قرار می‌دهند.

سری Pro، نامی تجاری برای چندین سری از پردازنده‌های AMD است که برای سازمان‌ها طراحی شده‌اند. هر کدام از سری‌های رایزن، تردریپر و اتلون، پردازنده‌هایی از خانواده‌ی Pro دارند که با تمرکز بر امنیت کاربر، قابلیت‌های امنیتی زیادی مانند Memory Guard برای رمزگذاری هم‌زمان حافظه‌ی سیستم و محافظت در سطح سخت‌افزاری Shadow Stack دربرابر حملات را ارائه می‌کنند. علاوه‌براین، سری Pro، پشتیبانی پیشرفته‌ی سازمانی و قابلیت‌های دیگری در سطح سیستم‌عامل نیز دراختیار کاربر قرار می‌دهند.

سری Epyc مجموعه‌ پردازنده‌های سرور AMD محسوب می‌شود که تنها دراختیار شرکت‌ها و تولید‌کنندگان قطعات قرار داده می‌شود؛ این سری پردازنده در واقع نسخه‌ی بهبودیافته‌‌ای از سری تردریپر است که در ژوئن ۲۰۱۷ و به‌طور اختصاصی برای استفاده در سرورها معرفی شد.

پردازنده‌های سری Epyc در سه مدل 7001، 7002 و 7003 عرضه می‌شوند که اولی در سال ۲۰۱۷ با اسم رمز Naples و معماری Zen1، دومی در سال ۲۰۱۹ با اسم رمز Rome و معماری Zen2 و سومی در سال ۲۰۲۱ با اسم رمز Milan و معماری Zen3 به بازار عرضه شدند . این پردازنده‌ها حداکثر ۶۴ هسته‌ای و ۱۲۸ رشته‌ای هستند و توان مصرف آن‌ها به ۲۸۰ وات نیز می‌رسد.

پردازنده‌های AMD
سری پردازنده نوع پردازنده هسته/رشته توان مصرفی مدل‌ها معماری
CPU APU
Ryzen 3 (اقتصادی) دسکتاپی ۴ هسته‌/ ۴ رشته ۶۵ وات Ryzen 3 1200, Ryzen 3 Pro 1200, Ryzen 3 Pro, Ryzen 3 Pro 1300, Ryzen 3 1300X Ryzen 3 2200GE, Ryzen 3 Pro 2200GE, Ryzen 3 2200G, Ryzen 3 Pro 2200G معماری Zen (سری ۱۰۰۰ – نسل اول – Summit Ridge)؛ سری ۲۰۰۰ (Raven Ridge)، تراشه‌های مجتمع یا همان APU‌ها با ۴ هسته و در دو نوع معمولی با توان مصرفی ۳۵ وات و پیشرفته با توان مصرفی ۶۵ وات
Ryzen 5 (میان‌رده) دسکتاپی ۴ و ۶ هسته‌/ ۸ و ۱۲ رشته ۶۵ و ۹۵ وات Ryzen 5 1400, Ryzen 5 Pro 1500, Ryzen 5 1500X, Ryzen 5 1600, Ryzen 5 Pro 1600, Ryzen 5 1600X Ryzen 5 2400GE, Ryzen 5 Pro 2400GE, Ryzen 5 2400G, Ryzen 5 Pro 2400G
Ryzen 7 (پرچم‌دار) دسکتاپی ۸ هسته‌/ ۱۶ رشته ۶۵ و ۹۵ وات Ryzen 7 1700, Ryzen 7 Pro 1700, Ryzen 7 1700X, Ryzen 7 1800X
Ryzen Threadripper (حرفه‌ای) دسکتاپی ۸ و ۱۲ و ۱۶ هسته‌/ ۱۶، ۲۴ و ۳۲ رشته ۱۸۰ وات Ryzen Threadripper 1900X, Ryzen Threadripper 1920X, Ryzen Threadripper 1950X
Ryzen 3 (اقتصادی) دسکتاپی ۴ هسته‌/ ۴ رشته ۶۵ وات Ryzen 3 1200 AF, Ryzen 3 2300X Ryzen 3 Pro 3200GE, Ryzen 3 3200G, Ryzen 3 Pro 3200G معماری +Zen (سری ۲۰۰۰ – نسل دوم – Pinnacle Ridge)؛ سری ۳۰۰۰ (Picasso)، تراشه‌های مجتمع یا همان APUها با ۴ هسته و در دو نوع معمولی با توان مصرفی ۳۵ وات و پیشرفته با توان مصرفی بین ۴۵ تا ۶۵ وات
Ryzen 5 (میان‌رده) دسکتاپی ۴ و ۶ هسته‌/ ۸ و ۱۲ رشته ۴۶، ۶۵ و ۹۵ وات Ryzen 5 2500X, Ryzen 5 2600E, Ryzen 5 1600 AF, Ryzen 5 2600, Ryzen 5 2600X Ryzen 5 Pro 3350GE, Ryzen 5 Pro 3350G, Ryzen 5 Pro 3400GE, Ryzen 5 3400G, Ryzen 5 Pro 3400G
Ryzen 7 (پرچم‌دار) دسکتاپی ۸ هسته‌/ ۱۶ رشته ۴۵، ۶۵، ۹۵ و ۱۰۵ وات Ryzen 7 2700E, Ryzen 7 2700, Ryzen 7 Pro 2700, Ryzen 7 Pro 2700X, Ryzen 7 2700X
Ryzen Threadripper (حرفه‌ای) دسکتاپی ۱۲، ۱۶، ۲۴ و ۳۲ هسته‌/ ۲۴، ۳۲، ۴۸ و ۶۴ رشته ۱۸۰ و ۲۵۰ وات Ryzen Threadripper , 2920X, Ryzen Threadripper 2950X, Ryzen Threadripper 2970WX, Ryzen Threadripper 2990WX
Ryzen 3 (اقتصادی) دسکتاپی ۴ هسته‌/ ۸ رشته ۶۵ وات Ryzen 3 3100, Ryzen 3 3300X, Ryzen 3 4100 Ryzen 3 4300GE, Ryzen 3 4300G معماری Zen2 (سری ۳۰۰۰ – نسل سوم – Matisse and Castle Peak)؛ سری ۴۰۰۰ (Renoir)، تراشه‌های مجتمع در دو مدل (Ryzen 3 4100 با ۴ هسته و Ryzen 5 4500 با ۶ هسته) با گرافیک غیرفعال و شش مدل دیگر با گرافیک فعال در دو نوع کم‌مصرف و معمولی، با ۴، ۶ و ۸ هسته و توان مصرفی ۳۵ و ۶۵ وات
Ryzen 5 (میان‌رده) دسکتاپی ۶ هسته‌/ ۶ و ۱۲ رشته ۶۵ و ۹۵ وات Ryzen 5 3500, Ryzen 5 3500X, Ryzen 5 3600, Ryzen 5 Pro 3600, Ryzen 5 3600X, Ryzen 5 3600XT, Ryzen 5 4500 Ryzen 5 4600GE, Ryzen 5 4600G
Ryzen 7 (پرچم‌دار) دسکتاپی ۸ هسته‌/ ۱۶ رشته ۶۵ و ۱۰۵ وات Ryzen 7 Pro 3700, Ryzen 7 3700X, Ryzen 7 3800X, Ryzen 7 3800XT Ryzen 7 4700GE, Ryzen 7 4700G
Ryzen 9 (پرچم‌دار) دسکتاپی ۱۲ و ۱۶ هسته‌/ ۲۴ و ۳۲ رشته ۶۵ و ۱۰۵ وات Ryzen 9 3900, Ryzen 9 Pro 3900, Ryzen 9 3900X, Ryzen 9 3900XT, Ryzen 9 3950X
Ryzen Threadripper (حرفه‌ای) دسکتاپی ۲۴، ۳۲ و ۶۴ هسته‌/ ۴۸، ۶۴ و ۱۲۸ رشته ۲۸۰ وات Ryzen Threadripper 3960X, Ryzen Threadripper 3970X, Ryzen Threadripper 3990X
Ryzen Threadripper Pro (ورک‌استیشن) دسکتاپی ۱۲، ۱۶، ۳۲ و ۶۴ هسته‌/ ۲۴، ۳۲، ۶۴، ۱۲۸ رشته ۲۸۰ وات Ryzen Threadripper Pro 3945WX, Ryzen Threadripper Pro 3955WX, Ryzen Threadripper Pro 3975WX, Ryzen Threadripper Pro 3995WX
Ryzen 5 (میان‌رده) دسکتاپی ۶ هسته‌/ ۱۲ رشته ۶۵ وات Ryzen 5 5500, Ryzen 5 5600, Ryzen 5 5600X Ryzen 5 5600GE, Ryzen 5 5600G معماری Zen3 (سری ۵۰۰۰ – نسل چهارم – Vermeer and Chagall)؛ تراشه‌های مجتمع (Cezanne) با ۴، ۶ و ۸ هسته و در دو نوع کم‌مصرف با توان مصرفی ۳۵ وات و معمولی با توان مصرفی ۶۵ وات
Ryzen 7 (پرچم‌دار) دسکتاپی ۸ هسته‌/ ۱۶ رشته ۶۵ و ۱۰۵ وات Ryzen 7 5700X, Ryzen 7 5800, Ryzen 7 5800X, Ryzen 7 5800X3D Ryzen 7 5700GE, Ryzen 7 5700G
Ryzen 9 (پرچم‌دار) دسکتاپی ۱۲ و ۱۶ هسته‌/ ۲۴ و ۳۲ رشته ۶۵ و ۱۰۵ وات Ryzen 9 5900, Ryzen 9 5900X, Ryzen 9 5950X
Ryzen Threadripper (حرفه‌ای و ورک‌استیشن) دسکتاپی ۱۲، ۱۶، ۲۴، ۳۲، ۶۴ هسته/ ۲۴، ۳۲، ۴۸، ۶۴ و ۱۲۸ رشته ۲۸۰ وات Ryzen Threadripper PRO 5945WX, Ryzen Threadripper PRO 5955WX, Ryzen Threadripper PRO 5965WX, Ryzen Threadripper PRO 5975WX, Ryzen Threadripper PRO 5995WX
Ryzen 5 دسکتاپی ۶ هسته/۱۲ رشته ۱۰۵ وات Ryzen 5 7600X معماری Zen4 (سری ۷۰۰۰ – Raphael)
Ryzen 7 دسکتاپی ۸ هسته/۱۶ رشته ۱۰۵ وات Ryzen 7 7700X
Ryzen 9 دسکتاپی ۱۲ هسته/۲۴ رشته ۱۷۰ وات Ryzen 9 7900X
Ryzen 9 دسکتاپی ۱۶ هسته/۳۲ رشته ۱۷۰ وات Ryzen 9 7950X

 

Ryzen 3 موبایلی ۲ و ۴ هسته‌/ ۴ رشته ۱۲ تا ۲۵ وات Ryzen 3 2200U, Ryzen 3 2300U, Ryzen 3 3200U, Ryzen 3 3250U معماری Zen (سری ۲۰۰۰ و ۳۰۰۰ – Raven Ridge و Dalí)
Ryzen 5 موبایلی ۴ هسته‌/ ۸ رشته ۱۲ تا ۵۴ وات Ryzen 5 2500U, Ryzen 5 2600H
Ryzen 7 موبایلی ۴ هسته‌/ ۸ رشته ۱۲ تا ۵۴ وات Ryzen 7 2700U, Ryzen 7 2800H
Ryzen 3 موبایلی ۴ هسته/ ۴ رشته ۱۵ وات Ryzen 3 3300U, Ryzen 3 3350U معماری +Zen (سری ۳۰۰۰ – Picasso)
Ryzen 5 موبایلی ۴ هسته‌/ ۸ رشته ۱۵ تا ۳۵ وات Ryzen 5 3450U, Ryzen 5 3500U, Ryzen 5 3500C, Ryzen 5 3550H, Ryzen 5 3580U
Ryzen 7 موبایلی ۴ هسته‌/ ۸ رشته ۱۵ تا ۳۵ وات Ryzen 7 3700U, Ryzen 7 3700C, Ryzen 7 3750H, Ryzen 7 3780U
Ryzen 3 موبایلی ۴ هسته‌/ ۴ و ۸ رشته ۱۰ تا ۲۵ وات Ryzen 3 4300U معماری Zen2 (سری ۴۰۰۰ و ۵۰۰۰ – Renoir و Lucienne)
Ryzen 5 موبایلی ۶ هسته‌/ ۶ و ۱۲ رشته ۱۰ تا ۵۴ وات Ryzen 5 4500U, Ryzen 5 4600U, Ryzen 5 4680U, Ryzen 5 4600HS, Ryzen 5 4600H, Ryzen 3 5300U, Ryzen 5 5500U
Ryzen 7 موبایلی ۸ هسته‌/ ۸ و ۱۶ رشته ۱۰ تا ۵۴ وات Ryzen 7 4700U, Ryzen 7 4800U, Ryzen 7 4980U, Ryzen 7 4800HS, Ryzen 7 4800H, Ryzen 7 5700U
Ryzen 9 موبایلی ۸ هسته‌/ ۱۶ رشته ۳۵ تا ۵۴ وات Ryzen 9 4900HS, Ryzen 9 4900H
Ryzen 3 موبایلی ۲ و ۴ هسته‌/ ۴ و ۸ رشته ۱۰ تا ۲۵ وات Ryzen 3 5125C, Ryzen 3 5400U, Ryzen 3 5425U معماری Zen3 (سری ۵۰۰۰ – Cezanne and Barceló)
Ryzen 5 موبایلی ۶ هسته‌/ ۱۲ رشته ۱۰ تا ۳۵ وات Ryzen 5 5560U, Ryzen 5 5600U, Ryzen 5 5625U, Ryzen 5 5600H, Ryzen 5 5600HS
Ryzen 7 موبایلی ۸ هسته‌/ ۱۶ رشته ۱۰ تا ۵۴ وات Ryzen 7 5800U, Ryzen 7 5825U, Ryzen 7 5800H, Ryzen 7 5800HS
Ryzen 9 موبایلی ۸ هسته‌/ ۱۶ رشته ۳۵ تا ۵۴ وات Ryzen 9 5900HS, Ryzen 9 5900HX, Ryzen 9 5980HS, Ryzen 9 5980HX
Ryzen 5 موبایلی ۶ هسته‌/ ۱۲ رشته ۱۵ تا ۴۵ وات Ryzen 5 6600U, Ryzen 5 6600H, Ryzen 5 6600HS معماری +Zen3 (سری ۶۰۰۰ – Rembrandt)
Ryzen 7 موبایلی ۸ هسته‌/ ۱۶ رشته ۱۵ تا ۴۵ وات Ryzen 7 6800U, Ryzen 7 6800H, Ryzen 7 6800HS
Ryzen 9 موبایلی ۸ هسته‌/ ۱۶ رشته ۳۵ تا ۴۵ وات Ryzen 9 6900HS, Ryzen 9 6900HX, Ryzen 9 6980HS, Ryzen 9 6980HX

***

پردازنده های Intel

اینتل سال‌ها است که در زمینه‌ی تولید پردازنده فعالیت می‌کند؛ این شرکت تا به حال سری‌های مختلفی از این محصول را به بازار عرضه کرده که هر کدام اسم، نسل، سری و مدل مخصوص به خود را دارند. اصلی‌ترین سری‌های پردازنده‌های اینتل عبارت‌اند از: زئون (Xeon)، Core، پنتیوم (Pentium) و سِلِرون (Celeron).

پردازنده‌های دیگر سری‌های تولیدشده توسط اینتل، مانند سری Atom، در تولید تبلت، موبایل و نت‌بوک‌ها استفاده می‌شوند یا در سیستم‌های صنعتی و ورک‌استیشن‌ها به کار می‌روند.

نام‌گذاری پردازنده های اینتل

برخلاف AMD، اینتل قوانین نام‌‌گذاری پیچیده‌ای برای پردازنده‌های خود دارد که ممکن است سردرگمی زیادی هنگام انتخاب و خرید برای مشتریان ایجاد کند. در ادامه نحوه‌ی نام‌گذاری این پردازنده‌ها را بررسی می‌کنیم:

نام‌‌گذاری پردازندهای Intel

نام برند (Brand): نام‌گذاری اینتل با نام تجاری پردازنده شروع می‌شود و خط تولید کلی را که پردازنده برای آن ایجاد شده است، نشان می‌دهد. امروزه، رایج‌ترین نام‌های تجاری پردازنده‌های اینتل عبارت‌اند از: Core، پنتیوم (Pentium)، سلرون (Celeron) و زئون (Xeon). سلرون و پنتیوم پردازنده‌های اقتصادی اینتل محسوب می‌شوند و سری Core عملکردی سریع‌تر و قابلیت‌های بیشتری را ارائه می‌دهد. پردازنده‌های سری زئون (Xeon) نیز پردازنده‌هایی با عملکرد قدرتمند برای استفاده در سرورها و ورک‌استیشن‌ها شناخته می‌شوند.

شناسه‌ی برند: این شاخصه تنها مخصوص سری‌های زئون و Core است و پردازنده‌های پنتیوم و سلرون از این قرارداد نام‌گذاری استفاده نمی‌کنند. در نام‌گذاری پردازنده‌های سری Core پس از نام تجاری و قبل از شماره‌ی مدل، یکی از شناسه‌‌های i3، i5، i7 یا i9 دیده می‌شود که اعداد بالاتر، سطح بالاتری از عملکرد را ارائه می‌دهند و در برخی موارد نیز به قابلیت‌هایی مانند هایپرتردینگ مجهز هستند. برای مثال پردازنده‌ای با شناسه‌ی i7 از پردازنده‌ای با شناسه‌ی i5 قدرتمند‌تر عمل می‌کند و از پردازنده‌ای با شناسه‌ی i9 نیز ضعیف‌تر است.

در سری زئون نیز از کلماتی مانند Bronze، Silver، Gold یا Platinum برای مشخص کردن شناسه‌ی برند استفاده می‌شود.

شناسه‌ی نسل و شناسه‌ی عددی: بعد از نام تجاری و شناسه‌ی برند، عدد بعدی به خانواده‌ی پردازنده اشاره دارد که با عددی یک یا دو رقمی مشخص می‌شود. شناسه عددی هم معمولاً یک عدد سه رقمی است و بدون فاصله بعد از شناسه نسل نوشته می‌شود. اگر این شناسه پنج‌رقمی بود، دو عدد اول را برای نسل پردازنده (دهم و یازدهم و دوازدهم و سیزدهم) در نظر می‌گیریم و در غیر این صورت، تنها عدد اول نسل پردازنده (نهم تا ششم) را نشان می‌دهد. این دو شناسه به ترتیب نسل پردازنده و مدل دقیق پردازنده را مشخص می‌کنند. برای مثال، پردازنده‌ای با ارقام 9800، پردازنده‌ای از نسل نهم است. درحال‌حاضر (سپتامبر ۲۰۲۲)، جدیدترین پردازنده‌ها از نسل ۱۳ (رپتور لیک) هستند و با عدد سیزده شروع می‌شوند.

پسوند‌های خط تولید: پسوند SKU یکی دیگر از شاخص‌های کلیدی برای بررسی توانایی‌های پردازنده است. این پسوندها در انتهای نام هر پردازنده و با حروف انگلیسی نشان داده می‌شوند و نوع کاربری هر پردازنده را مشخص می‌‌کنند. برای مثال، حرف U در پردازنده‌های خانواده‌ی Core اینتل، نشان می‌دهد که آن پردازنده برای لپ‌تاپ‌های کم‌مصرف طراحی شده و XE نیز به پردازنده‌ای اشاره می‌کند که توان انجام محاسبات سنگین را دارد. پردازنده‌هایی که پسوند H یا HQ دارند، دارای قدرت پردازشی بسیار بالایی هستند. البته بسته به اینکه پردازنده از کدام سری باشد، معنی پسوند‌ها هم تغییر می‌کند.

نسل‌ ششم تا دوازدهم پردازنده‌های Intel نوع پردازنده نام معماری سال عرضه مشخصات
نسل هفتم دسکتاپی Kaby Lake – Sky Lake X ۲۰۱۷ ۱۴ نانومتری، بهبود کارایی گرافیکی، سوکت‌های 1151-LGA و LGA- 2066 برای نسخه‌های دسکتاپی و BGA1356، BGA1440 و BGA1515 برای نسخه‌های موبایلی- تا ۸ مگابایت کش L3
موبایلی Kaby Lake – Apollo Lake اواخر ۲۰۱۶
نسل هشتم دسکتاپی Coffee Lake اواخر ۲۰۱۷ ۱۴ نانومتری – تا ۱۶ مگابایت کش L3 – بین ۲ تا ۸ هسته – سوکت LGA-1151
موبایلی Coffee Lake – Amber Lake ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹
نسل نهم دسکتاپی Coffee Lake Refresh ۲۰۱۸ ۱۰ نانومتری – تا ۱۶ مگابایت کش L3
نسل دهم دسکتاپی Comet Lake ۲۰۲۰ ۱۴ نانومتری – سوکت BGA1528 برای نسخه‌ی موبایلی – سوکت LGA-1200 برای نسخه‌ی دسکتاپی
موبایلی Comet Lake – Ice Lake – Amber Lake ۲۰۱۹ ۱۰ نانومتری – تا ۸ مگابایت کش L3 – سوکت BGA1536‌ – بین ۲ تا ۴ هسته
نسل یازدهم دسکتاپی Rocket Lake ۲۰۲۱ ۱۴ نانومتری – تا ۱۶ مگابایت کش L3 – تا ۸ هسته – سوکت LGA-1200
موبایلی Tiger Lake ۲۰۲۱ ۱۰ نانومتری – بین ۲ تا ۸ هسته – تا ۲۴ مگابایت کش L3
نسل دوازدهم دسکتاپی Alder Lake ۲۰۲۲ ۱۰ یا ۷ نانومتری (Intel 7) – تا ۳۰ مگابایت کش L3 – تا ۱۶ هسته (۸+۸) – رم DDR5 – سوکت LGA-1700 در نسخه‌ی دسکتاپی و BGA-1774 در نسخه‌ی موبایلی
موبایلی Alder Lake ۲۰۲۲
نسل سیزدهم دسکتاپی Raptor Lake ۲۰۲۲ ۷ نانومتری بهبود‌یافته – تا ۳۶ مگابایت کش L3 – تا ۲۴ هسته (۸+۱۶) – رم DDR5

برای مثال، همان‌طورکه گفته شد، حرف U در سری اینتل Core به پردازنده‌های کم‌مصرف در لپ‌تاپ‌ها، اطلاق می‌شود؛ اما همین حرف در سری اینتل زئون به پردازنده‌هایی اطلاق می‌شود که در سیستم‌هایی با تنها یک واحد پردازشی استفاده شده‌اند.

پردازنده‌های اینتل، نسل به نسل با بهبود قابل‌توجهی همراه هستند و از قابلیت‌های چشمگیری مانند عمر باتری بیشتر، فرکانس بالاتر (حتی تا ۵٫۳ گیگاهرتز)، WiFi 6 اینتل، فناوری تاندربولت ۳ و فناوری 4K HDR پشتیبانی می‌کنند.

پردازنده های Core

پردازنده‌های سری Core اینتل از خانواده پردازنده‌های پرچم‌دار اینتل هستند. اولین پردازنده‌های این خانواده در سال ۲۰۰۶ و به‌عنوان جایگزینی بالا‌رده برای پردازنده‌های سری پنتیوم عرضه شدند. سری Core در مدل‌های i3، i5، i7، i9 و X موجود هستند و تا به حال دوازده نسل از این پردازنده تولید شده که تقریباً هر یک سال یا دو سال یک‌بار نسخه‌ای جدید از آن‌ها رونمایی می‌شود. به‌طور کلی در پردازنده‌های سری Core اینتل:

  • هرچه عدد مجاور i بیشتر باشد، پردازنده عملکرد بهتری ارائه می‌دهد. دقت داشته باشید که این عدد ربطی به تعداد هسته‌ی پردازنده ندارد.
  • هرچه نسل پردازنده‌ها جدیدتر باشد، قدرتمند‌تر عمل می‌کنند.

بنابراین پردازنده‌ای از خانواده‌ی Core i7 عملکرد بهتری نسبت به Core i5 دارد و پردازنده‌ی نسل یازدهم Core i9 نیز از نسل دهم Core i9 قدرتمندتر است.

پردازنده‌های دسکتاپی Core نسل پردازنده تعداد هسته / رشته فرکانس پایه حافظه‌ کش نوع رم سوکت توان مصرفی مدل‌ها
i9 سیزدهم – Raptor Lake ۲۴ (۸+۱۶) / ۳۲ ۲٫۲ تا ۳٫۰ گیگاهرتز ۳۶ مگابایت DDR5-5600، DDR4 3200 LGA1700 ۱۲۵ تا ۲۵۳ وات i9-13900K, i9-13900KF
i7 سیزدهم – Raptor Lake ۱۶ (۸+۸) / ۲۴ ۲٫۵ تا ۳٫۴ گیگاهرتز ۳۰ مگابایت DDR5-5600، DDR4 3200 LGA1700 ۱۲۵ تا ۲۵۳ وات i7-13700K, i7-13700KF
i5 سیزدهم – Raptor Lake ۱۴ (۶+۸) / ۲۰ ۲٫۶ تا ۳٫۵ گیگاهرتز ۲۴ مگابایت DDR5-5600، DDR4 3200 LGA1700 ۱۲۵ تا ۱۸۱ وات i5-13600K, i5-13600KF
i9 دوازدهم – Alder Lake ۱۶ (۸+۸) / ۲۴ ۲٫۴۰ تا ۳٫۲۰ گیگاهرتز ۳۰ مگابایت DDR5-4800، DDR4-3200 LGA1700 ۶۵ تا ۱۲۵ وات i9-12900KS, i9-12900K7, i9-12900KF, i9-12900F, i9-12900, i9-12900T
i7 دوازدهم – Alder Lake ۱۲ (۸+۴) / ۲۰ ۲٫۱۰ تا ۳٫۶۰ گیگاهرتز ۲۵تا ۳۰ مگابایت DDR5-4800، DDR4-3200 LGA1700 ۶۵ تا ۱۲۵ وات i7-12700, i7-12700F, i7-12700K, i7-12700KF, i7-12700T, i7-11700
i5 دوازدهم – Alder Lake ۶ (۶+۰) / ۱۲ ۱٫۸۰ تا ۳٫۷۰ گیگاهرتز ۱۸ تا ۲۵ مگابایت DDR5-4800، DDR4-3200 LGA1700 ۳۵ تا ۱۲۵ وات i5-12600, i5-12400, i5-12400F, i5-12400T, i5-12500, i5-12500T, i5-12600K, i5-12600KF, i5-12600T
i3 دوازدهم – Alder Lake ۴ (۴+۰) / ۸ ۲٫۱۰ تا ۳٫۵۰ گیگاهرتز ۱۲ مگابایت DDR5-4800، DDR4-3200 LGA1700 ۳۵ تا ۶۰ وات i3-12300, i3-12100, i3-12100F, i3-12300T, i3-12100T
i9 یازدهم – Rocket Lake ۸ / ۱۶ ۱٫۵۰ تا ۳٫۵۰ گیگاهرتز ۱۶ مگابایت DDR4-3200 LGA1200 ۳۵ تا ۱۲۵ وات i9-11900T, i9-11900KF, i9-11900K, i9-11900F, i9-11900
i7 یازدهم – Rocket Lake ۸ / ۱۶ ۱٫۴۰ تا ۳٫۶۰ گیگاهرتز ۱۶ مگابایت DDR4-3200 LGA1200 ۳۵ تا ۱۲۵ وات i7-11700T, i7-11700KF, i7-11700K, i7-11700F
i5 یازدهم – Rocket Lake ۶ / ۱۲ ۱٫۵۰ تا ۳٫۹۰ گیگاهرتز ۱۲ مگابایت DDR4-3200 LGA1200 ۳۵ تا ۱۲۵ وات i5-11600T, i5-11600KF, i5-11600K, i5-11600, i5-11500T, i5-11500, i5-11400F
i3 دهم – Comet Lake ۴ / ۸ ۳٫۰ تا ۳٫۹۰ گیگاهرتز ۶ مگابایت DDR4-2666 LGA1200 ۳۵ تا ۶۵ وات i3-10325, i3-10305T, i3-10305, i3-10105T, i3-10105, i3-0105F, i3-10100F, i3-10320, i3-10300T, i3-10300, i3-10100T, i3-10100
i9 دهم – Comet Lake ۱۰ / ۲۰ ۱٫۹۰ تا ۳٫۷۰ گیگاهرتز ۲۰ مگابایت DDR4-2933 LGA1200 ۶۵ تا ۱۲۵ وات i9-10850K, i9-10900T, i9-10900KF, i9-10900K, i9-10900F, i9-10900
i7 دهم – Comet Lake ۸ / ۱۶ ۲٫۰ تا ۳٫۸۰ گیگاهرتز ۱۶ مگابایت DDR4-2933 LGA1200 ۶۵ تا ۱۲۵ وات i7-10700T, i7-10700KF, i7-10700K, i7-10700F, i7-10700
i5 دهم – Comet Lake ۶ / ۱۲ ۲٫۳۰ تا ۴٫۱۰ گیگاهرتز ۱۲ مگابایت DDR4-2666 LGA1200 ۳۵ تا ۱۲۵ وات i5-10600T, i5-10600KF, i5-10600K, i5-10600, i5-10500T, i5-10500, i5-10400T, i5-10400F, i5-10400
سری X دهم – Comet Lake ۱۰ تا ۱۸ / ۲۰ تا ۳۸ ۳٫۰۰ تا ۳٫۷۰ گیگاهرتز ۱۹٫۳ تا ۲۴٫۸ مگابایت DDR4-2933 LGA2066 ۱۶۵ وات i9-10980XE, i9-10940X, i9-10920X, i9-10900X, i9-9980XE, i9-9960X, i9-9940X, i9-9920X, i9-9900X, i9-9820X
i9 نهم – Coffee Lake Refresh ۸ / ۱۶ ۳٫۶۰ گیگاهرتز ۱۶ مگابایت DDR4-2666 LGA1115 ۹۵ وات 9-9900KS, i9-9900T, i9-9900, i9-9900KF, i9-9900K, i7-9700K
i7 نهم – Coffee Lake Refresh ۶ / ۱۲ ۲٫۴۰ تا ۴٫۰ گیگاهرتز ۱۲ مگابایت DDR4-2666 LGA1151 ۳۵ تا ۶۵ وات i7-9700T, i7-9700F, i7-9700, i7-9700KF
i5 نهم – Coffee Lake Refresh ۶ / ۶ ۱٫۷ تا ۳٫۱۰ گیگاهرتز ۹ مگابایت DDR4-2666 LGA1151 ۳۵ تا ۹۵ وات i5-9600T, i5-9600, i5-9500T, i5-9500F, i5-9500, i5-9400T, i5-9600KF, i5-9400F, i5-9400, i5-9600k
i3 نهم – Coffee Lake Refresh ۴ / ۴ ۳٫۱۰ تا ۴٫۰ گیگاهرتز ۸ مگابایت DDR4-2400 LGA1151 ۳۵ تا ۹۱ وات i3-9350K, i3-9320, i3-9300T, i3-9300, i3-9100T, i3-9100F, i3-9100, i3-9350KF
i7 هشتم – Coffee Lake ۶ / ۱۲ ۲٫۴۰ تا ۴٫۰ گیگاهرتز ۱۲ مگابایت DDR4-2666 LGA1151 ۳۵ تا ۹۵ وات i7-8700T, i7-8700, i7-8086K i7-8700K, i7-8700
i5 هشتم – Coffee Lake ۶ / ۶ ۱٫۷۰ تا ۳٫۱۰ گیگاهرتز ۹ مگابایت DDR4-2666 LGA1115 ۳۵ تا ۹۵ وات i5-8600T, i5-8600, i5-8500T, i5-8500, i5-8500, i5-8400T, i5-8400, i5-8600K, i5-8400
i3 هشتم – Coffee Lake ۴ / ۴ ۳٫۶۰ تا ۴٫۰ گیگاهرتز ۹ مگابایت DDR4-2400 LGA1115 ۶۵ تا ۹۱ وات i3-8300T, i3-8300, i3-8100T, i3-8350K, i3-8100
سری X هفتم – Kaby Lake و Sky Lake X ۴ تا ۱۸ / ۴ تا ۳۶ ۲٫۶ تا ۴٫۳۰ گیگاهرتز ۶ تا ۲۴٫۸ مگابایت DDR4-2666 LGA2066 ۱۱۲ تا ۱۶۵ وات i9-7980XE, i9-7960X, i9-7940X, i9-7920X, i9-7900X, i7-7820X, i7-, 800X, i7-7740X, i5-7640X
i7 هفتم – Kaby Lake و Sky Lake X ۴ / ۸ ۲٫۹ تا ۴٫۲۰ گیگاهرتز ۸ مگابایت DDR4-2133/2400 و DDR3L-1333/1600 LGA2066 ۳۵ تا ۹۱ وات i7-7700T, i7-7700K, i7-7700
i5 هفتم – Kaby Lake و Sky Lake X ۴ / ۴ ۲٫۴ تا ۳٫۸ گیگاهرتز ۶ مگابایت DDR4-2133/2400 و DDR3L-1333/1600 LGA2066 ۳۵ تا ۶۵ وات i5-7600T, i5-7600K, i5-7600, i5-7500T, i5-7500, i5-7400T, i5-7400
i3 هفتم – Kaby Lake و Sky Lake X ۲ / ۴ ۳٫۰ تا ۴٫۰ گیگاهرتز ۳ و ۴ مگابایت DDR4-2133/2400 و DDR3L-1333/1600 LGA2066 ۳۵ تا ۶۰ وات i3-7350K, i3-7320, i3-7300T, i3-7300, i3-7101TE, i3-7101E, i3-, 100T, i3-7100

***

پردازنده‌های موبایلی Core نسل پردازنده لیتوگرافی سال عرضه هسته / رشته توان مصرفی بیشترین فرکانس بوست حافظه‌ کش نوع رم مدل‌ها
i9 دوازدهم – Alder Lake Inten 7 ۲۰۲۲ ۱۶ و ۱۴ / ۲۴ و ۲۰ ۵۵ و ۴۵ وات ۵٫۰ گیگاهرتز تا ۳۰ مگابایت DDR5 4800، DDR4 3200، LPDDR5 5200، LPDDR4x 4267 i9-12950HX, i9-12900HX, i9-12900HK
i7 دوازدهم – Alder Lake Intel 7 ۲۰۲۲ ۱۰، ۱۲، ۱۴ و ۱۶ / ۱۲، ۱۶ و ۲۰ بین ۹ تا ۴۵ وات ۴٫۸ گیگاهرتز تا ۲۴ مگابایت DDR5 4800، DDR4 3200، LPDDR5 5200، LPDDR4x 4267 i7-12800HX, i7-12850HX, i7-12650HX, i7-12800H, i7-12700H, i7-12650H, i7-1250U, i7-, 255U, i7-1260P, i7-1260U, i7-1265U, i7-1270P, i7-1280P
i5 دوازدهم – Alder Lake Intel 7 ۲۰۲۲ ۶، ۱۰، ۱۲ / ۸، ۱۲، ۱۶ بین ۹ تا ۲۸ وات ۴٫۴ گیگاهرتز تا ۱۸ مگابایت DDR5 4800، DDR4 3200، LPDDR5 5200 ،LPDDR4x 4267 5-12450HX, i5-12600HX, i5-12600H, i5-12500H, i5-2450H, i5-1230U, i5-1235U, i5-1240P, i5-1240U, i5-1245U, i5-1250P
i3 دوازدهم – Alder Lake Intel 7 ۲۰۲۲ ۶، ۱۰ / ۸، ۱۲ بین ۹ تا ۲۸ وات ۴٫۴ گیگاهرتز تا ۱۲ مگابایت DDR5 4800، DDR4 3200، LPDDR5 5200، LPDDR4x 4267 i3-1210U, i3-1215U, i3-1220P
i9 یازدهم – Tiger Lake ۱۰ نانومتری SuperFin ۲۰۲۱ ۸ / ۱۶ ۳۵ و ۴۵ وات ۵٫۰ گیگاهرتز تا ۲۴ مگابایت DDR4 3200 i9-11980HK, i9-11900H
i7 یازدهم – Tiger Lake ۱۰ نانومتری SuperFin ۲۰۲۱ ۸ و ۴ / ۱۶ و ۸ ۲۸ و ۳۵ وات ۵٫۰ گیگاهرتز تا ۱۲ مگابایت DDR4 3200 i7-11850H, i7-11800H, i7-11375H, i7-11370H, i7-11375H, i7-11370H, i7-11375H, i7-11370H, i7-1180G7, i7-1160G7, i7-1185G7, i7-1165G7, i7-1165G7
i5 یازدهم – Tiger Lake ۱۰ نانومتری SuperFin ۲۰۲۱ ۶ و ۴ / ۱۲ و ۸ تا ۲۸ وات ۴٫۴ گیگاهرتز تا ۱۲ مگابایت DDR4 3200 i5-11500H, i5-11400H, i5-11260H, i5-11300H, i5-1145G7, i5-1140G7, i5-1130G7, i5-1135G7, i5-1135G7
i3 یازدهم – Tiger Lake ۱۰ نانومتری SuperFin ۲۰۲۱ ۴ و ۸ / ۸ و ۱۶ تا ۱۲ وات ۳٫۹ گیگاهرتز تا ۱۲ مگابایت DDR4 3200 i3-1125G4, i3-1120G4, i3-10100Y, i3-1125G4, i3-1125G4, i3-1120G4, i3-1115G4, i3-1115G4, i3-1110G4
i9 دهم – Comet Lake و Ice Lake و Amber Lake ۱۰ و ۱۴ نانومتری ۲۰۲۰ ۸ / ۱۶ ۴۵ وات ۵٫۳ گیگاهرتز تا ۱۶ مگابایت DDR4 2933 i9-10885H, i9-10980HK
i7 دهم – Comet Lake و Ice Lake و Amber Lake ۱۰ و ۱۴ نانومتری ۲۰۲۰ ۴، ۶، ۸ / ۸، ۱۲، ۱۶ تا ۴۵ وات ۵٫۱ گیگاهرتز تا ۱۲ مگابایت DDR4 2933 i7-10870H, i7-10810U, i7-10610U, i7-1068NG7, i7-10750H, i7-10850H, i7-10875H, i7-10510U, i7-10510Y, i7-10710U, i7-1065G7, i7-1060G7
i5 دهم – Comet Lake و Ice Lake و Amber Lake ۱۰ و ۱۴ نانومتری ۲۰۲۰ ۴ / ۸ تا ۴۵ وات ۴٫۷ گیگاهرتز تا ۸ مگابایت DDR4 2933 i5-10500H, i5-10200H, i5-10310U, i5-1038NG7, i5-10300H, i5-10400H, i5-10310Y, i5-10210Y, i5-1035G4, i5-1035G7, i5-1035G1, i5-1030G7, i5-1030G4
i3 دهم – Comet Lake و Ice Lake و Amber Lake ۱۰ و ۱۴ نانومتری ۲۰۲۰ ۲ / ۴ تا ۱۵ وات ۴٫۰ گیگاهرتز تا ۴ مگابایت LPDDR3-2133 i3-10110U, i3-10110Y, i3-1005G1, i3-1000G1, i3-1000G4
i9 نهم – Coffee Lake Refresh ۱۴ نانومتری ۲۰۱۹ ۶ و ۸ / ۱۲ و ۱۶ تا ۴۵ وات ۵٫۰ گیگاهرتز تا ۱۶ مگابایت DDR4 2666 i9-9880H, i9-9980HK
i7 نهم – Coffee Lake Refresh ۱۴ نانومتری ۲۰۱۹ ۶ / ۱۲ تا ۴۵ وات ۴٫۸ گیگاهرتز تا ۱۲ مگابایت DDR4 2666 i7-9750H, i7-9750HF, i7-9850H
i5 نهم – Coffee Lake Refresh ۱۴ نانومتری ۲۰۱۹ ۴ / ۸ تا ۴۵ وات ۴٫۳ گیگاهرتز تا ۸ مگابایت DDR4 2666 i5-9300H, i5-9400H, i5-9300HF
i9 هشتم – Coffee Lake و Amber Lake ۱۴ نانومتری ۲۰۱۸ ۶ / ۱۲ تا ۳۵ وات ۴٫۸ گیگاهرتز تا ۱۲ مگابایت DDR4 2666 i9-8950HK, i9-8950HK
i7 هشتم – Coffee Lake و Amber Lake ۱۴ نانومتری ۲۰۱۸ ۲، ۴ / ۴، ۸ تا ۴۵ وات ۴٫۸ گیگاهرتز تا ۸ مگابایت DDR4 2400 i7-8569U, i7-8665U, i7-8557U, i5-8257U, i7-8557U, i7-8569U, i7-8665U, i7-8750H, i7-8850H, i7-8559U, i7-8700B, i7-8550U, i7-8650U
i5 هشتم – Coffee Lake و Amber Lake ۱۴ نانومتری ۲۰۱۸ ۴ / ۸ تا ۲۸ وات ۳٫۹ گیگاهرتز تا ۶ مگابایت LPDDR3 2133 i5-8279U, i5-8365U, i5-8257U, i5-8265U, i5-8200Y, i5-8400H, i5-8300H, i5-8259U, i5-8269U, i5-8400B, i5-8250U, i5-8350U
i3 هشتم – Coffee Lake و Amber Lake ۱۴ نانومتری ۲۰۱۸ ۲ و ۴ / ۴ تا ۶۵ وات ۳٫۹ گیگاهرتز تا ۴ مگابایت DDR4 2400 i3-8100B, i3-8145U, i3-8100H, i3-8130U
i7 هفتم – Kaby Lake و Apollo Lake ۱۴ نانومتری ۲۰۱۷ ۲ و ۴ / ۴ و ۸ تا ۴۵ وات ۴٫۰ گیگاهرتز تا ۸ مگابایت DDR4 2133 i7-7820HK, i7-7700HQ, i7-7600U, i7-7660U, i7-7560U, i7-7567U, i7-7920HQ, i7-7820HQ
i5 هفتم – Kaby Lake و Apollo Lake ۱۴ نانومتری ۲۰۱۷ ۲ و ۴ / ۴ تا ۴۵ وات ۳٫۸ گیگاهرتز تا ۶ مگابایت DDR4 2133 i5-7300HQ, i5-7267U, i5-7260U, i5-7440HQ, i5-7287U, i5-7300U, i5-7Y57, i5-7360U
i3 هفتم – Kaby Lake و Apollo Lake ۱۴ نانومتری ۲۰۱۷ ۲ / ۴ تا ۳۵ وات NA تا ۴ مگابایت DDR4 2133 i3-7130U, i3-7167U, i3-7100H

پردازنده‌های Core i3: این پردازنده‌ها ۲ یا ۴ هسته‌ای و ۴ یا ۸ رشته‌ای هستند و کش آن‌ها غالباً ۶ یا ۸ مگابایت است. پردازنده‌های Core i3 از پردازنده‌های پنتیوم و سلرون قوی‌تر هستند و بیشتر در لپ‌تاپ‌های میان‌رده‌ی روبه‌بالا برای انجام کارهای روزمره استفاده می‌شوند.

پردازنده‌های Core i5: این پردازنده‌ها در نسل سیزدهم ۱۴ هسته‌ای و ۲۰ رشته‌ای هستند و حافظه‌ی کش L3 آن‌ها نیز 24 مگابایت ظرفیت دارد. پردازنده‌های Core i5، پردازنده‌هایی میان‌رده محسوب می‌شوند؛ نسخه‌هایی از آن‌ها که پسوند‌ U دارند از پردازنده‌های این سری با پسوند H ضعیف‌تر هستند؛ برای مثال پردازنده‌ی Core i5 10310U نسبت به پردازنده‌ی Core i5 10300H برق کمتری مصرف می‌کند و سرعت و قدرت پردازش کمتری دارد.

پردازنده‌های Core i7: این پردازنده‌ها در دسته‌ی پردازنده‌های قدرتمند خانواده‌ی Core اینتل قرار می‌گیرند؛ نسل سیزدهم این خانواده ۱۶ هسته دارند و از ۳۰ مگابایت حافظه‌ی کش بهره‌مند هستند. Core i7 هم مانند Core i5 با دو پسوند U و H عرضه می‌شوند که سری H از سری U قدرتمندتر است و بیشتر در لپ‌تاپ‌های مخصوص گیمینگ و لپ‌تاپ‌های مناسب برای کارهای گرافیکی استفاده می‌شود.

پردازنده‌های Core i9: پردازنده‌های سری Core i9 اینتل، قدرتمندترین پردازنده‌های خانواده‌ی Core محسوب می‌شوند و نسل سیزده از این خانواده به ۲۴ هسته و ۳۲ رشته مجهز هستند. کش L3 این پردازنده‌ها ۳۲ مگابایت ظرفیت دارد و بیشتر در دستگاه‌هایی با پردازش‌های بسیار سنگین مانند سرورها و ورک‌استیشن‌ها استفاده می‌شود.

دسته‌بندی پردازنده‌های Core اینتل براساس عملکرد:

  • نسل سیزدهم: از سال ۲۰۲۲ تا اکنون؛ شامل نسخه‌های دسکتاپی رپتور لیک (Raptor Lake)
  • نسل دوازدهم: از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۲؛ شامل نسخه‌های دسکتاپی و موبایلی آلدر لیک (Alder Lake)
  • نسل یازدهم: از سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۱؛ شامل نسخه‌ی دسکتاپی راکت لیک (Rocket Lake)، نسخه‌ی R دسکتاپی کامت لیک (Comet Lake)، نسخه‌ی موبایلی تایگر لیک (Tiger Lake) / پردازنده‌های نسل یازدهم اینتل از پلتفرم جدید Evo پشتیبانی می‌کنند و عملکرد بسیار سریع و قدرتمندی ارائه می‌دهند.
  • نسل دهم: از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۰؛ نسخه‌ی دسکتاپی کامت لیک (Comet Lake) و نسخه‌ی موبایلی آیس لیک (Ice Lake)
  • نسل نهم: از سال ۲۰۱۸ تا ۲۰۱۹؛ نسخه‌ی دسکتاپی بازطراحی شده‌ (R) کافی لیک (Coffee Lake)
  • نسل هشتم، از سال ۲۰۱۷ تا ۲۰۱۹؛ کافی لیک (Coffee Lake)، کابی لیک (Kaby Lake)، ویسکی لیک (Whisky Lake)

به‌طور کلی، هرچه نسل پردازنده جدید‌تر باشد، عملکرد بهتری ارائه می‌دهد. برای مثال، پردازنده‌های نسل یازدهم Core با پیشرفت‌های جدیدی برای اتصال، گرافیک و هوش مصنوعی همراهند و با بهره‌مندی از WiFi 6 پلتفرمی بسیار سریع‌تر و با کاربری آسان‌تری را برای کاربر فراهم می‌‌کنند. این پردازنده‌ها فوق‌العاده نازک هستند و با مصرف برق کمتر، بازدهی بیشتری دارند.

پسوند‌های پردازنده‌های Core قابلیت‌ها
C پردازنده‌هایی دسکتاپی با گرافیک ‌رده‌بالا
F پردازنده‌هایی با کارایی بالا و مجهز به گرافیک مجزا (برای گیمینگ)
H گرافیک‌های رده‌بالا
K پردازنده‌هایی با قابلیت اورکلاک
M پردازنده‌های موبایلی
Q پردازنده‌های چهار‌هسته‌ای
R پردازنده‌های دسکتاپی بر مبنی BGA1364 با گرافیک رده‌بالا
S پردازنده‌های بهینه‌شده برای کاربرد‌های عادی روزانه
T پردازنده‌هایی با مصرف برق بهینه برای محاسبات دسکتاپی
U پردازنده‌هایی با مصرف بسیار پایین برای لپ‌تاپ‌ها
X قفل‌شده برای عملکرد بالا در دسکتاپ‌ها
Y مصرف بسیار پایین

پردازنده های زئون (Xeon)

پردازنده‌های زئون اینتل قدرت پردازشی بسیار بالایی دارند و برای انجام محاسبات سنگین در ورک‌استیشن‌ها یا سرورهای پیشرفته به‌کار می‌‌روند. البته از این سری پردازنده‌ در سیستم‌های خانگی یا اداری هم می‌توان استفاده کرد، اما با توجه به گران بودن این محصولات، خرید آن‌ها برای انجام کارهایی مانند وب‌گردی و تماشای ویدئو، توجیه منطقی ندارد و پردازنده‌های خانواده‌ی Core یا حتی پنتیوم برای استفاده‌ی روزمره مناسب‌تر هستند. پردازنده‌های زئون اینتل برای اولین بار در سال ۱۹۹۸ و با پشتیبانی از قابلیت کد تصحیح خطا (ECC) برای حفاظت از داده‌های حیاتی معرفی شدند و درحال‌حاضر نیز در چهار مدل D، E، W و Scalable ارائه می‌شوند.

دسته‌بندی پردازنده‌های Xeon اینتل براساس عملکرد:

  • Cooper Lake از سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۱؛ طلا (Gold)، پلاتینیوم (Platinum)
  • Comet Lake از سال ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۱؛ W
  • Cascade lake از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۰؛ پلاتینیوم (Platinum)، طلا (Gold)، نقره (Silver)، برنز (Bronze)
  • Coffee Lake از سال ۲۰۱۸ تا ۲۰۱۹؛ E
پسوندهای پردازنده‌های سری زئون قابلیت‌ها
E پردازنده‌هایی که در سخت‌افزار‌ها استفاده می‌شوند
H پردازنده‌هایی با قابلیت پشتیبانی از حافظه‌های بالا (تا ۱٫۱۲ ترابایت رم به ازای هر سوکت)
HL و L پردازنده‌هایی با قابلیت پشتیبانی از حافظه‌های بالا ( تا ۴٫۵ ترابایت رم)
M پردازنده‌هایی با قابلیت پشتیبانی از حافظه‌های بالا (پشتیبانی تا 2 ترابایت RAM)
N پردازنده‌های مخصوص شبکه (Network)
P پرقدرت و با بازدهی بالا
R پردازنده‌های به‌روز‌شده
S بهینه‌سازی شده برای جست‌وجو
T طول عمر بالا با قدرت پردازشی پایین
U مخصوص سیستم‌هایی با یک واحد پردازشی
V مخصوص ماشین‌های مجازی
Y با قابلیت انتخاب سرعت

پردازنده های پنتیوم (Pentium)

پردازنده‌های پنتیوم اینتل، پردازنده‌هایی با کارایی متوسط ​​و روبه‌پایین هستند و مزیتشان نسبت به پردازنده‌های سری Core و Xeon، قیمت‌های پایین‌تر آن‌ها است. این پردازنده‌ها می‌توانند فرکانسی مشابه با پردازنده‌های قوی‌تر Core ارائه کنند، اما از قابلیت‌هایی مانند Turbo Boost و هایپرتردینگ بی‌بهره‌اند. بنابراین اگر از برنامه‌هایی با محاسبات سنگین استفاده نمی‌کنید، پردازنده‌ای از خانواده‌ی پنتیوم می‌تواند انتخابی مناسب محسوب شود.

پردازنده‌های پنتیوم در دسته‌بندی پردازنده‌های کم‌مصرف اینتل قرار دارند و به دو گروه Silver و Gold تقسیم می‌شوند و تفاوت آن‌ها نیز در فرکانس پایه‌ی آن‌ها است؛ این پردازنده‌ها معمولاً ۴ هسته (Quad Core) و ۴ مگابایت حافظه‌ی کش دارند و از پردازنده‌های سلرون قدرتمند‌تر محسوب می‌شوند.

ترتیب پردازنده‌های Pentium اینتل براساس عملکرد:

  • Jasper Lake سال ۲۰۲۱؛ نقره‌ای (Silver)
  • Comet Lake از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۰؛ طلا (Gold)
  • Tiger Lake (موبایل) از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۰؛ طلا (Gold)
  • Coffee Lake از سال ۲۰۱۸ تا ۲۰۱۹؛ طلا (Gold)
پسوندهای پردازنده‌های سری پنتیوم قابلیت‌ها
H توان بالا
U توان متوسط
T توان کم

پردازنده های سلرون (Celeron)

پردازنده‌های سلرون اینتل مجموعه‌ای از پردازنده‌های مقرون‌به‌صرفه‌ی دسکتاپی و لپ‌تاپی هستند که بر پایه پردازنده چهار هسته‌ای پنتیوم ساخته شده‌اند. این پردازنده‌ها حافظه‌ی کش کمتر و سرعت پایین‌تری دارند و برای وب‌گردی و اجرای برنامه‌های سبک مناسب‌اند. اولین پردازنده‌ی خانواده‌ی سلرون اینتل در سال ۱۹۹۸ معرفی شد و از آن زمان به بعد اینتل به‌طور مرتب نسل‌های جدیدی از این سری را عرضه می‌کند. پردازنده‌های سلرون جزو کم‌مصرف‌ترین پردازنده‌های اینتل هستند و بیشتر با ۲ هسته (Dual Core) و چهار مگابایت حافظه‌‌ی کش عرضه می‌شوند.

ترتیب پردازنده‌های Celeron اینتل براساس عملکرد:

  • Jasper Lake سال ۲۰۲۱؛ N
  • Comet Lake از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۰؛ G5
  • Tiger Lake (موبایل) از سال ۲۰۱۹ تا ۲۰۲۰؛ 6305
  • Coffee Lake از سال ۲۰۱۸ تا ۲۰۱۹؛ G4
پسوندهای پردازنده‌های سری سلرون قابلیت‌ها
E پردازنده‌هایی که در سخت‌افزار‌ها استفاده می‌شوند
J پردازنده‌هایی با قابلیت NX؛ بدین معنا که مناطق حافظه برای ذخیره‌سازی دستورالعمل‌های پردازنده یا برای ذخیره‌سازی داده‌ها جداسازی می‌شود.
L پردازنده‌های موبایلی کم‌مصرف
S پردازنده‌هایی با فرم فکتور کوچک
P پردازنده‌هایی یا مصرف بهینه
Q پردازنده‌های چهار هسته‌ای دسکتاپی یا موبایلی
T پردازنده‌هایی با دامنه‌ی دمایی گسترده
U پردازنده‌های موبایلی بسیار کم‌توان
X پردازنده‌های دسکتاپی یا موبایلی با قدرت فوق‌العاده

اینتل صدها مدل مختلف پردازنده تولید می‌کند و هرسال نیز تعداد بیشتری از آن‌ها را در بازار به فروش می‌رساند. در کل می‌توان گفت که خانواده‌ی Core سری اصلی پردازنده‌های قدرتمند اینتل برای کاربردهای تجاری و شخصی است؛ پردازنده‌های Xeon به‌طور ویژه برای پردازش داده‌های سنگین طراحی شده‌اند، پردازنده‌های خانواده پنتیوم گزینه‌ای مقرون‌به‌صرفه محسوب می‌شوند و خانواده‌ی سلرون نیز عملکرد سریعی را برای پردازش‌های سبک ارائه می‌دهند.

***

همان‌طورکه در ابتدای مقاله اشاره شد، با وجود اینکه نمی‌توان دستاورد‌های اینتل در صنعت پردازنده‌ها را نادیده گرفت، اما AMD نیز اخیراً در این مسیر به پیشرفت‌های چشمگیری دست پیدا کرده است. با وجود بحران جهانی کمبود سیلیکون در بازار و مشکلات زنجیره‌ی تأمین، رقابت AMD و Intel همچنان ادامه دارد. حال که با نام‌گذاری و خانواده‌ها‌ی پردازنده‌های Intel و AMD آشنا شدیم و قابلیت‌های هرکدام را بررسی کردیم، بیایید با تفاوت‌های قیمت‌گذاری، عملکرد و کارایی پردازنده‌های هم‌رده‌ی این دو رقیب بیشتر آشنا شویم.

AMD درمقابل Intel

AMD و اینتل سابقه‌ای طولانی در بازار نیمه‌هادی‌ها دارند. اینتل غول دنیای فناوری محسوب می‌شود و از زمان IBM تا به حال با پردازنده‌های خود پیشتاز میدان است. AMD نیز نسبتاً زود و کمی بعد از اینتل به این حوزه وارد شد و جایگزین‌های مقرون‌به‌صرفه‌تری ارائه کرد. تیم قرمز برای اولین بار در سال ۲۰۰۳ و با معرفی پردازنده‌ی x86_64 موفق شد تیم آبی را شکست دهد.

AMD و Intel قراردادی برای مجوز متقابل امضا کردند که طبق آن اینتل به ای‌ام‌دی اجازه می‌دهد پردازنده‌های x86 بسازد و AMD نیز درمقابل به اینتل اجازه می‌دهد از مجموعه دستورالعمل x86_64 این شرکت استفاده کند. بعد از اولین موفقیت AMD در رقابت با اینتل، نام تیم قرمز دوباره یک بار دیگر در سال ۲۰۱۷ با پردازنده‌های نسل اول خانواد‌ه‌ی Ryzen در بازار پردازنده‌ها مطرح شد.

Intel بر افزایش قدرت هسته‌ها و AMD بر افزایش تعداد هسته‌ها تمرکز دارد

درحال‌حاضر AMD با هر نسل جدیدی که از خانواده‌ی Ryzen رونمایی می‌کند، پیشرفت‌های معماری زیادی را در آن‌ها به نمایش می‌گذارد؛ درمقابل اینتل با مشکلاتی مانند کاهش روند تولید خود دست‌وپنجه نرم می‌کند.

تیم آبی برای مدت‌ها از فرایندهای ۱۰ نانومتری و ۱۴ نانومتری برای تولید محصولات خود بهره می‌برد و به نظر می‌رسد که دیگر حرف جدیدی برای گفتن نداشته باشد؛ حتی پردازنده‌های نسل دوازدهم اینتل نیز با همان فرایند ۱۰ نانومتری تولید می‌شوند؛ با این تفاوت که حالا نام آن‌ها به Intel 7 تغییر پیدا کرده است. درمقابل AMD برای تولید جدیدترین پردازنده‌های خود از فرایند ۷ نانومتری استفاده می‌کند؛ درواقع اینتل برای تولید پردازنده، کارخانه‌های مخصوص به خود را دارد، درحالی‌که AMD تولید پردازنده‌های خود را برون‌سپاری کرده و از تولید‌کنندگان شخص ثالثی مانند TSMC کمک می‌گیرد.

از سوی دیگر، سال‌ها تجربه‌ی اینتل را نمی‌توان نادیده گرفت و از این تولید‌کننده‌ی مطرح نباید نا‌امید شد. همان‌طورکه از نام‌گذاری پردازنده‌های این شرکت و قابلیت‌های ارائه‌شده برای هر کدام مشخص است، تیم آبی طیف بسیار متنوعی از محصولات را عرضه می‌کند. با هر بودجه‌ای که داشته باشید، می‌توانید متناسب با نیازتان پردازنده‌ای از این برند را انتخاب کنید.

قیمت‌گذاری AMD درمقابل اینتل

در گذشته، اگر به‌دنبال پردازنده‌ای با قیمت مناسب بودید، AMD بهترین انتخاب محسوب می‌شد، اما حالا تیم قرمز با جدیدترین نسل پردازنده‌های Ryzen خود، از نظر قیمت با پردازنده‌های اینتل چندان تفاوتی ندارد، حتی در برخی موارد پردازنده‌های گران‌تری هم عرضه می‌کند.

برای مثال، پردازنده‌ی Ryzen 9 5900X حدود ۵۰ دلار گران‌تر از پردازنده‌ی نسل قبل خود، یعنی Ryzen 9 3900X معرفی شد و پردازنده‌ی Ryzen 9 5950X با قیمت کارخانه‌ای ۷۹۹ دلاری از پردازنده‌ی اینتل هم‌رده‌ی خود یعنی Core i9-12900K آلدرلیک اینتل هم گران‌تر است. این الگو کم‌و‌بیش در مورد پردازنده‌های پایین‌رده‌تر نیز صدق می‌کند.

از سوی دیگر، اگر واقعاً به‌دنبال پردازنده‌ای بالا‌رده باشید و از بابت هزینه‌ نیز محدودیتی برایتان وجود نداشته باشد، پردازنده‌های نسل سوم Threadripper ای‌ام‌دی بهترین انتخاب برای خالقان حرفه‌ای مدل‌سازی سه‌بعدی، انیماتورها، فیلم‌سازان و دانشمندان محسوب می‌شود.

عملکرد AMD درمقابل اینتل

به‌طور خلاصه، اگر با نرم‌افزار‌های محاسباتی پیشرفته کار می‌کنید، اینتل انتخاب بهتری به نظر می‌رسد، اما اگر بودجه‌ی محدودی داشته باشید، خرید پردازنده‌‌ای از تیم قرمز، عاقلانه‌تر است.

هایپرتردینگ (معماری هیبریدی) درمقابل طراحی عمودی و سه‌بعدی برای افزایش تعداد هسته: به‌طور کلی، پردازنده‌های اینتل به لطف فناوری هایپرتردینگ، گرمای کمتری ایجاد می‌کنند و مصرف پایین‌تری دارند. محصولات پرچم‌دار این شرکت، در پردازش‌های سنگین، به‌ویژه در نرم‌افزارهایی که محاسبات یا رندرهای بسیار پیچیده انجام می‌دهند (مانند فتوشاپ) نسبت به پردازنده‌های AMD برتری دارند.

هایپرتردینگ یا فراریسمانی (HyperThreading یا به اختصار HT) فناوری اختصاصی اینتل است و به توانایی تقسیم پردازشی به بخش‌های کوچک‌تر (Threads) و انجام آن‌ها به صورت هم‌زمان، اشاره دارد. این فناوری، برای هر هسته‌ی پردازشی سیستم‌عامل به دو هسته‌ی مجازی آدرس‌دهی می‌کند و در صورت امکان، حجم کار را بین آن‌ها تقسیم می‌کند؛ درنتیجه سرعت اجرای فرایند‌ها و بازده کلی را افزایش می‌دهد. به‌طور کلی، می‌توان گفت که رویکرد اینتل برای تولید پردازنده‌های نسل بعدی خود بسیار شبیه به رویکرد اپل است. اپل در تراشه‌ی M1 به سمت معماری هیبریدی رفت؛ این معماری ترکیبی از هسته‌های قدرتمند و کم‌مصرف ارائه می‌دهد که وظایف را براساس اولویت و نیازهای پردازشی به هسته‌های خاصی واگذار می‌کند.

AMD به جای استفاده از فناوری هایپرتردینگ، تمرکز خود را بر افزایش تعداد هسته‌ها معطوف کرده که این امر به خودی خود می‌تواند باعث افزایش دمای پردازنده شود. پردازنده‌های AMD به کمک قابلیت اورکلاک شدن مطمئن، قدرتی مضاعف دراختیار کاربر قرار می‌دهند. درواقع پردازنده‌های AMD به‌طور کلی با قابلیت اطمینان بیشتری نسبت به پردازنده اینتل اورکلاک می‌شوند و امکان دستکاری دقیق دستگاه‌ها براساس ترجیحات شخصی را برای کاربر فراهم می‌کند.

ای‌ام‌دی در مقابل اینتل

بهره‌مندی از قابلیت اورکلاک برای کاربران حرفه‌ای می‌تواند بسیار کارآمد باشد؛ چراکه تولید‌کنندگان برای تضمین عمر پردازنده، عملکرد آن را به سطح خاصی محدود می‌کنند، بااین‌حال کاربران می‌توانند با اورکلاک و دستکاری تنظیمات، قدرت عملکرد همان پردازنده را افزایش دهند. البته دقت داشته باشید که اورکلاک پردازنده‌ها ممکن است با افزایش بیش‌ از اندازه‌ی دما، به سیستم آسیب برساند. پس در صورتی که قصد اورکلاک کردن پردازنده‌ای را دارید، با آگاهی از خطرات احتمالی، تنظیمات کارخانه‌ای آن را دستکاری کنید.

برای‌ مثال، بیایید پردازنده‌ی Core i9-12900K اینتل را با Ryzen 9 5900X ای‌ام‌دی مقایسه کنیم: Ryzen 9 5900X با قیمت پایین‌تری نسبت به Core i9-12900K عرضه می‌شود، این پردازنده ۱۲ هسته و ۲۴ رشته دارد، فرکانس بوست آن ۴٫۸ گیگاهرتز است و ۷۰ مگابایت حافظه‌ی کش ارائه می‌دهد.

درمقابل Core i9-12900K، پردازنده‌ای ۱۶ هسته‌ای است که هشت هسته‌ی آن، هسته‌های قدرتمند دو رشته‌ای بوده و هشت هسته‌ی دیگر، هسته‌های کم‌مصرف تک‌رشته‌ای هستند و قدرت کمتری دارند. این هسته‌های کم‌مصرف وظیفه‌ی اجرای پردازش‌های سبک را بر عهده دارند و با این کار هسته‌های قدرتمند تمام نیروی خود را برای انجام پردازش سنگین صرف می‌کنند. یعنی تعداد کل رشته‌های موجود برای بارهای کاری یکسان است، اما نحوه‌ی استفاده از آن رشته‌ها تفاوت دارد.

معماری هیبریدی با مدیریت بهتر منابع، کارایی بالایی را برای پردازنده‌ها به ارمغان می‌آورد و عمر باتری را افزایش می‌دهد؛ در طرف مقابل، به نظر می‌رسد AMD‌ قصد دارد به کمک TSMC، فرایند انباشته‌سازی سه‌بعدی پردازنده را توسعه دهد و با چیدمان عمودی، پردازنده‌های قدرتمند‌تری را معرفی کند.

بنچمارک‌های Cinebench R23 در بررسی Core i9-12900K و Core 15-12600K نشان می‌دهند که Core i9-12900K حدوداً ۲۱ درصد در تست تک‌هسته‌ای و ۲۳ درصد در تست چند‌هسته‌ای از Ryzen 9 5900X بهتر عمل می‌کند.

در واقع معماری Zen 3 ای‌ام‌دی در Ryzen 9 5900X از نظر نسلی کمی عقب‌تر از معماری به‌کاررفته در خانواده‌ی Alder Lake اینتل است، به‌همین‌دلیل چنین مقایسه‌ای شاید خیلی منصفانه به نظر نرسد، اما ازآنجاکه این دو پردازنده، بهترین محصولات موجود فعلی دو رقیب هستند، می‌توان به نوعی AMD را مقصر دانست که در عرضه‌ی پردازنده‌های نسل بعدی خود تأخیر داشته است.

گیمینگ: AMD را شاید بتوان در بحث گیمینگ، پیروز میدان دانست. برای مثال پردازنده‌ی Ryzen 7 5800X3D تنها در گیمینگ موفق شد عملکرد مشابهی با پردازنده‌های قدرتمد‌تری مانند Ryzen 9 5900X یا Core i9-12900K ارائه کند.

حافظه‌ی کش: یکی دیگر از عوامل مقایسه‌ی پردازنده‌های AMD و اینتل حافظه کش است. حافظه‌ی کش کارایی پردازنده را افزایش می‌دهد. کش، حافظه‌ای است که پردازنده در لحظه و به صورت مکرر به آن دسترسی دارد و از رم استاندارد نیز سریع‌تر است. این حافظه با نرخ نوسازی مشابه با فرکانس واقعی پردازنده، تعداد چرخه‌هایی را که پردازشی انجام نمی‌دهند، کاهش می‌دهد.

برای مثال، پردازنده‌ی i7 2700K اینتل مانند پردازنده‌ی FX-8150 ای‌ام‌دی، ۸ مگابایت حافظه‌ی کش دارد؛ این حافظه در پردازنده‌ی اینتل، به ازای هر هسته بیشتر است، چراکه AMD هشت هسته و اینتل تنها چهار هسته دارد. بنابراین، حافظه‌ی کش در چهار هسته متمرکزتر بوده و می‌تواند کارایی بیشتری ارائه کند.

در کل می‌توان گفت پردازنده‌های اینتل در ازای قیمت بیشتر، عملکرد بهتری را به نمایش می گذارند و در صورتی که بودجه‌ی نامحدودی داشته باشید، اینتل انتخاب بهتری خواهد بود؛ البته این اختلاف عملکرد در پردازش‌های سبک، مانند گیمینگ‌های ساده، نسبتاً ناچیز است و می‌توان گفت که پردازنده‌های هم‌رده‌ی دو شرکت، تقریباً تجربه‌ای مشابه را برای این سبک از پردازش رقم می‌زنند.

رایزن در مقابل کور

به‌طور خلاصه، اگر با نرم‌افزار‌های محاسباتی پیشرفته کار می‌کنید، اینتل انتخاب بهتری به نظر می‌رسد، اما اگر بودجه‌ی محدودی داشته باشید، خرید پردازنده‌‌ای از تیم قرمز، عاقلانه‌تر است.

پردازنده‌های مقرون‌به‌صرفه‌ و میان‌رده AMD‌ و Intel

هم اینتل و هم AMD حضور پررنگی در محصولات اقتصادی و میان‌رده دارند و این دست از محصولاتشان تقریباً عملکردی مشابه و برابر ارائه می‌کنند.

سری A و Athlon درمقابل سری Pentium و Celeron

در بخش محصولات اقتصادی، AMD و Intel هر دو محصولات برجسته‌ای عرضه می‌کنند. APU‌های سری A ای‌ام‌دی با گرافیک‌های یکپارچه، در سیستم‌های بسیار اقتصادی از محبوبیت بالایی برخوردار هستند و سری Athlon نیز که قبلاً به‌عنوان سری پرچم‌دار تیم قرمز شناخته می‌شد، حالا در سیستم‌های مقرون‌به‌صرفه‌ی AMD به کار می‌رود.

اینتل نیز در رده‌ی محصولات اقتصادی، اول از همه سری پنتیوم را که روزگاری مربوط به پردازنده‌های پرچم‌دار اینتل بود، همراه با سری کمی ضعیف‌تر Celeron معرفی می‌کند.

اکثر پردازنده‌های اقتصادی AMD و Intel دراختیار تولید‌کنندگان تجهیزات اصلی (OEM) قرار داده می‌شود و نمی‌توان آن‌ها را به صورت جداگانه خریداری کرد.

بهترین پردازنده‌ی اقتصادی AMD، یعنی Athlon 3000G را می‌توان رقیب مناسبی برای بهترین پردازنده‌ی مقرون‌به‌صرفه‌ی اینتل، یعنی Pentium Gold 6400G دانست؛ هر دو مشخصات مشابهی ارائه می‌دهند، اما پنتیوم در برخی موارد عملکرد بهتری دارد.

Ryzen 3 درمقابل Core i3

پردازنده‌های دو سری Ryzen 3 و Core i3 را می‌توان رقیب یکدیگر دانست، البته استراتژی و رویکرد AMD و Intel درباره‌ی این دو سری کمی متفاوت است؛ AMD خانواده‌ی Ryzen 3 را تنها به‌صورت OEM و برای تولید‌کنندگان تجهیزات اصلی عرضه می‌کند، بدین معنی که مدل‌های جدیدتر Ryzen 3، یعنی مدل‌های سری 4000 و سری 5000 را تنها می‌توان در سیستم‌های از پیش ساخته‌شده دریافت کرد و به صورت جداگانه به فروش نمی‌رسد. بهترین پردازنده‌ی Ryzen 3 که می‌توان به صورت جداگانه آن را تهیه کرد، پردازنده‌ی Ryzen 3 3300X است که چند نسل از تولید آن می‌گذرد.

درمقابل اینتل، تولید پردازنده‌های سری Core i3 خود را در چندین نسل گذشته کاهش داده و بیشتر آن‌ها را در نسخه‌های تعبیه‌شده برای لپ‌تاپ‌ها عرضه می‌کند. البته هنوز پردازنده‌های کمی از این سری در تولیدات نسل دوازدهم اینتل مشاهده می‌شود.

درحال‌حاضر بهترین پردازنده‌ی Core i3 موجود i3-12100 و بهترین پیشنهاد موجود مشابه در پردازنده‌های AMD نیز همان Ryzen 3 3300X است.

Ryzen 5 درمقابل Core i5

AMD با معرفی پردازنده‌های سری Ryzen 5 موفق شد بخشی از سهم اینتل در بازار را از آنِ خود کند. نماینده‌ی تیم قرمز از این سری، Ryzen 5 5600X است که بهترین انتخاب از بین پردازنده‌های میان‌رده محسوب می‌شود. Ryzen 5 5600X پردازنده‌ای شش هسته‌ای و ۱۲ رشته‌ای است که اواخر سال ۲۰۲۰ با قیمت کارخانه‌ای ۲۹۹ دلار معرفی شد. این پردازنده درحال‌حاضر بین ۲۲۰ تا ۲۳۰ دلار به فروش می‌رسد.

پردازنده‌های Ryzen 5 درمقابل Core i5 قیمت طراحی و معماری هسته / رشته فرکانس پایه / فرکانس بوست (در هسته‌های قدرتمند) فرکانس پایه / فرکانس بوست (در هسته‌های کم‌مصرف) توان مصرفی توان مصرفی حافظه کش L3
Core i5-12600K / KF ۲۸۹ دلار / ۲۶۴ دلار Alder Lake ۱۰ (۶+۴) / ۱۶ ۳٫۷ / ۴٫۹ ۲٫۸ / ۳٫۶ ۱۲۵ وات DDR4/5-3200/4800 ۱۶ مگابایت
Ryzen 5 5600X ۲۲۵ دلار Zen3 (Vermeer) ۶ / ۱۲ ۳٫۷ / ۴٫۶ ۶۵ وات DDR4-3200 ۳۲ مگابایت
Ryzen 5 5600G (APU) ۲۲۰ دلار Zen3 (Cezanne) ۶ / ۱۲ ۳٫۹ / ۴٫۴ ۶۵ وات DDR4-3200 ۱۶ مگابایت
Ryzen 5 5600 ۱۹۹ دلار Zen3 (Vermeer) ۶ / ۱۲ ۳٫۵ / ۴٫۴ ۶۵ وات DDR4-3200 ۳۲ مگابایت
Core i5-12400 / F ۱۹۲ دلار / ۱۶۷ دلار Alder Lake ۶ / ۱۲ ۲٫۵ / ۴٫۴ ۶۵ وات DDR4/5-3200/4800 ۱۸ مگابایت
Ryzen 5 3600X ۲۵۰ دلار Zen2 ۶ / ۱۲ ۳٫۸ / ۴٫۴ ۹۵ وات DDR4-3200 ۳۲ مگابایت
Ryzen 5 3600 ۲۲۹ دلار Zen2 ۶ / ۱۲ ۳٫۶ / ۴٫۲ ۶۵ وات DDR4-3200 ۳۲ مگابایت
Ryzen 5 5500 ۱۵۹ دلار Zen3 (Cezanne) ۶ / ۱۲ ۳٫۶ / ۴٫۲ ۶۵ وات DDR4-3200 ۱۶ مگابایت
Ryzen 5 4600G (APU) ۱۵۴ دلار Zen2 (Renoir) ۶ / ۱۲ ۳٫۷ / ۴٫۲ ۶۵ وات DDR4-3200 ۸ مگابایت

اینتل در نسل دوازدهم پردازنده‌های خود، سری Core i5 را ارتقا داده است. در این نسل، سه پردازنده از سری i5 وجود دارد که در میان آن‌ها، Core i5-12600KF با ۱۰ هسته و ۱۶ رشته و قیمتی حدود ۲۷۰ دلار، بهترین انتخاب محسوب می‌شود.

تا قبل از معرفی پردازنده‌های نسل دوازدهم اینتل، در مقایسه‌ی Ryzen 5 درمقابل Core i5، ای‌ام‌دی پیشتاز مسابقه بود، اما حالا می‌توان گفت که پردازنده‌ی Core i5-12600KF عملکرد بهتری نسبت به Ryzen 5 5600X ارائه می‌دهد و علاوه‌براین از حافظه‌ی DDR5 نیز پشتیبانی می‌کند.

پردازنده‌های رده‌بالای AMD و Intel

اینتل و ای‌ام‌دی در بازار پردازنده‌های رده‌بالا در سطوح مختلفی با یکدیگر رقابت می‌کنند، از سیستم‌های مخصوص کاربری روزمره با کارایی بالا گرفته تا سیستم‌های کاربران حرفه‌ای.

Ryzen 7 درمقابل Core i7

پردازنده‌های سری Ryzen 7 ای‌ام‌دی و Core i7 اینتل درحال‌حاضر الگوی مشابهی با پردازنده‌ها‌ی دو سری Ryzen 5 و Core i5 دارند. Ryzen 7 5700X پردازنده‌ای هشت هسته‌ای و ۱۶ رشته‌ای است که با قیمت کارخانه‌ای ۴۴۹ دلار، از بهترین محصولات سری Ryzen 7 به شمار می‌رود. بهترین پردازنده‌ی Core i7 اینتل نیز درحال‌حاضر Core i7-12700KF به حساب می‌آید که به ۱۲ هسته و ۲۰ رشته مجهز است و با قیمتی حدود ۴۰۰ دلار به فروش می‌رسد.

Core i7-12700KF از Ryzen 7 5800X بهتر عمل کرده و از حافظه‌ی DDR5 نیز پشتیبانی می‌کند و به‌طور کلی پیشنهاد بهتری است.

پردازنده‌های رده‌بالای AMD درمقابل Intel قیمت طراحی و معماری هسته / رشته فرکانس پایه / فرکانس بوست (در هسته‌های قدرتمند) فرکانس پایه / فرکانس بوست (در هسته‌های کم‌مصرف) توان مصرفی حافظه کش L3
Core i9-12900KS ۷۳۹ دلار Alder Lake ۱۶ (۸+۸) / ۲۴ ۳٫۴ / ۵٫۵ ۲٫۵ / ۴٫۰ ۱۵۰ وات DDR4/5-3200/4800 ۳۰ مگابایت
Ryzen 9 5950X ۶۰۰ دلار Zen3 (Vermeer) ۱۶ / ۳۲ ۳٫۴ / ۴٫۹ ۱۰۵ وات DDR4-3200 ۶۴ مگابایت
Core i9-12900K / KF ۵۸۹ دلار / ۵۶۴ دلار Alder Lake ۱۶ (۸+۸) / ۲۴ ۳٫۲ / ۵٫۲ ۲٫۴ / ۳٫۹ ۱۲۵ وات DDR4/5-3200/4800 ۳۰ مگابایت
Ryzen 9 5900X ۴۵۰ دلار Zen3 (Vermeer) ۱۲ / ۲۴ ۳٫۷ / ۴٫۸ ۱۰۵ وات DDR4-3200 ۳۲ مگابایت
Ryzen 7 5800X3D ۴۴۹ دلار Zen3 (Vermeer) ۸ / ۱۶ ۳٫۴ / ۴٫۵ ۱۰۵ وات DDR4-3200 ۹۶ مگابایت
Core i7-12700K / KF ۴۰۹ دلار / ۳۸۴ دلار Alder Lake ۱۲ (۸+۴) / ۲۰ ۳٫۶ / ۵٫۰ ۲٫۷ / ۳٫۸ ۱۲۵ وات DDR4/5-3200/4800 ۲۵ مگابایت
Ryzen 7 5800X ۳۵۰ دلار Zen3 (Vermeer) ۸ / ۱۶ ۳٫۸ / ۴٫۷ ۱۰۵ وات DDR4-3200 ۳۲ مگابایت
Ryzen 7 5700X ۲۹۹ دلار Zen3 (Vermeer) ۸ / ۱۶ ۳٫۴ / ۴٫۶ ۶۵ وات DDR4-3200 ۳۲ مگابایت
Ryzen 7 5700G (APU) ۲۹۵ دلار Zen3 (Cezanne) ۸ / ۱۶ ۳٫۸ / ۴٫۶ ۶۵ وات DDR4-3200 ۳۲ مگابایت

Ryzen 9 درمقابل Core i9

AMD و Intel در دسته‌بندی پردازنده‌های پرچم‌دار نیز رقابت سختی با هم دارند.

AMD از سری Ryzen 9، دو پردازنده‌ی 5900X با طراحی ۱۲ هسته‌ای و ۲۴ رشته‌ای و 5950x با طراحی ۱۶ هسته‌ای و ۳۲ رشته‌ای را معرفی می‌کند که اولی با قیمتی حدود ۴۰۰ دلار و دومی با قیمتی معادل ۵۵۰ دلار به فروش می‌رسد.

اینتل در این رده‌‌بندی نیز با به‌روزرسانی نسل دوازدهم خود دوباره گوی سبقت را از AMD ربود. مدل استاندارد پردازنده‌ی i9-12900K با طراحی هشت هسته‌ای و ۱۶ رشته‌ای حدود ۶۰۰ دلار به فروش می‌رسد و مدل i9-12900KS نیز با توان ۱۵۰ واتی قیمتی بین ۷۵۰ تا ۸۰۰ دلار دارد. اینتل با پشتیبانی از حافظه‌ی DDR5 بازهم در این رقابت پیروز است و به نظر می‌رسد که پرداخت اختلاف قیمت موجود، ارزشی درخور را برایتان به ارمغان می‌آورد.

Threadripper درمقابل سری Core X

سری Ryzen Threadripper قدرتمند‌ترین پردازنده‌های AMD را تشکیل می‌دهند و پردازنده‌ی Ryzen Threadripper 3990X نیز با ۶۴ هسته و ۱۲۸ رشته، قدرتمند‌ترین عضو این خانواده به حساب می‌آید.

مقایسه پردازنده‌های Threadripper با Core X قیمت هسته/رشته فرکانس پایه/ فرکانس بوست (گیگاهرتز) کش L3 توان مصرفی PCIe حافظه
Ryzen Threadripper 3990X ۳٬۹۹۰ دلار ۶۴ / ۱۲۸ ۲٫۹ / ۴٫۲ ۲۵۶ مگابایت ۲۸۰ وات ۷۲ مسیره Gen4 چهار کانال DDR4-3200
Intel W-3175X ۲٬۹۹۹ دلار ۲۸ / ۵۶ ۳٫۱ / ۴٫۸ ۳۸٫۵ مگابایت ۲۵۵ وات ۴۸ مسیره Gen3 شش کانال DDR4-2666
Threadripper 3970X ۱٬۹۹۹ دلار ۳۲ / ۶۴ ۳٫۷ / ۴٫۵ ۱۲۸ مگابایت ۳۸۰ وات ۷۲ مسیره Gen4 چهار کانال DDR4-3200
Threadripper 3960X ۱٬۳۹۹ دلار ۲۴ / ۴۸ ۳٫۸ / ۴٫۵ ۱۲۸ مگابایت ۲۸۰ وات ۷۲ مسیره Gen4 چهار کانال DDR4-3200
Xeon W-3265 ۳٬۳۴۹ دلار ۲۴ / ۴۸ ۲٫۷ / ۴٫۶ ۳۳ مگابایت ۲۰۵ وات ۶۴ مسیره Gen3 شش کانال DDR4-2933
Core i9-10980XE ۹۷۹ دلار ۱۸ / ۳۶ ۳٫۰ / ۴٫۸ ۲۴٫۷۵ مگابایت ۱۶۵ وات ۴۸ مسیره Gen3 چهار کانال DDR4-2933

از سوی دیگر وقتی صحبت از بالاترین سطح پردازنده‌های اینتل به میان می‌آید، پردازنده‌های سری X اینتل در صدر قرار دارند؛ این پردازنده‌ها نسخه‌های کاملاً آنلاک‌شده‌ی تراشه‌های پرچم‌دار Core i9 اینتل هستند و درحال‌حاضر، Core i9-10980XE در رأس آن‌ها شناخته می‌شود. اینتل نیز مانند AMD، چندین نسل است که سری جدیدی از این پردازنده‌‌ها را عرضه نکرده و هنوز هم مشخص نیست که در آینده به‌روزرسانی‌ای برای این دو سری عرضه شود.

پردازنده‌های سرور و شبکه AMD و Intel

تعداد پردازنده‌های مخصوص سرور و شبکه‌ی AMD آنچنان زیاد نیستند و به پردازنده‌های سری EPYC محدود می‌شوند؛ تیم قرمز برخی پردازنده‌های خود را نیز با پسوند Pro به بازار عرضه می‌کند که دراختیار تولید‌کنندگان تجهیزات اصلی برای استفاده در سیستم‌های پیش‌ساخته قرار داده می‌شود. این شرکت در اکتبر ۲۰۲۰، Xilinx، شرکت فناوری تأمین‌کننده‌ی دستگاه‌های منطقی قابل‌برنامه‌ریزی را تصاحب کرد و حالا انتظار می‌رود که در آینده شاهد تنوع بیشتری در پردازنده‌های سرور AMD باشیم و رقابت بین این دو بیشتر شود.

درمقابل، شبکه اینتل بسیار بزرگ‌تر از AMD است و طیف متنوع‌تری از محصولات مناسب برای سرور‌ها را عرضه می‌کند. سری Xeon و سری Atom پردازنده‌های سرور اینتل را شامل می‌شوند که دومی قبلاً برای استفاده در سیستم‌های کم‌مصرف به کار می‌رفت. این تولید‌کننده محصولات دیگری نیز عرضه می‌کند که از آن‌ها می‌توان به Movidius متمرکز بر هوش مصنوعی، راهکارهایی برای پردازنده‌های تعبیه‌شده، ذخیره‌سازی و شبکه و مینی‌کامپیوترهای NUC اشاره کرد.

رقابت AMD و اینتل در آینده به کجا ختم می‌شود؟

به نظر می‌رسد AMD خود را برای تمام سناریو‌های محتملی که ممکن است در آینده رخ دهد، آماده کرده؛ همچنین این تولید‌کننده، پردازنده‌هایی ساده‌تر و مقرون‌به‌صرفه‌تر از اینتل ارائه می‌دهد و روز‌به‌روز نیز با گذشت زمان، محبوبیت بیشتری در میان کاربران پیدا می‌کند.

اینتل در مقابل ای‌ام‌دی

با وجود بحران در دنیای تراشه‌ها و کمبود جهانی برای قطعات نیمه‌هادی، AMD فعلاً قصد ندارد سرعت توسعه‌ی محصولات خود را کاهش دهد و از طرفی TSMC، بزرگ‌ترین تولیدکننده مستقل و تخصصی نیمه‌رساناها در جهان نیز اعلام کرده که روی فرایند تولید ۴ و ۳ نانومتری خود برای سال ۲۰۲۲ و ۲ نانومتری برای بعد از آن کار خواهد کرد؛ بنابراین می‌توان انتظار داشت که تیم قرمز هم در آینده‌ای نزدیک از این فناوری‌های TSMD بهره ببرد و عملکرد چشمگیری را در کنار مصرف بهینه‌ی انرژی ارائه کند. خرید Xilinx نیز قدمی دیگر بود برای اینکه پیشرفت روز‌افزون AMD را در شرایطی که اینتل هنوز از فرایند ۱۰ نانومتری استفاده می‌کند، تضمین کند. اگر این شرکت به همین منوال به مسیر خود ادامه دهد، دیگر مانعی برای پشت‌سر گذاشتن اینتل نخواهد داشت. البته تجربه نشان داده که تیم قرمز پس از مدتی موفقیت در صنعت، از مسیر درست منحرف می‌شود و دوباره پس از مدتی راه خود را پیدا می‌کند.

از سوی دیگر، اینتل با وجود برخی نقطه‌ضعف‌ها، همیشه موضع قدرت خود را حفظ کرده است و اخیراً نیز با عرضه‌ی پردازنده‌های نسل دوازدهم و پشتیبانی از قابلیت‌هایی چشمگیر، سعی دارد جایگاه خود را این صنعت تثبیت کند.

می‌توان مطمئن بود که نبرد بین AMD و Intel به این زودی‌ها به جایی نمی‌رسد و اگر هم تغییری قرار باشد در این بین رخ دهد، تنها باعث تشدید این رقابت خواهد شد؛ زیرا هردو این تولید‌کنندگان پردازنده، در سال ۲۰۲۲ به پیشرفت‌های مهمی دست پیدا کرده‌اند و با اینکه شاید با اطمینان بتوان ادعا کرد این دو رقیب بهترین پردازنده‌های خود را در سال‌های اخیر و اواخر سال ۲۰۲۱ و اوایل سال ۲۰۲۲ عرضه کرده‌اند، اما هرکدام رویکردی بسیار متفاوت را برای خروج از بن‌بست قریب‌الوقوع قانون مور اتخاذ کرده‌اند.

دو رویکرد متفاوت AMD و Intel می‌توانند در آینده نحوه‌ی طراحی و تولید پردازنده‌ها را به‌طور اساسی تغییر دهند و عمق و پیچیدگی بسیار بیشتری را به رقابت بین AMD و Intel اضافه کنند؛ تعامل این دو فناوری در چند سال آینده می‌تواند نحوه‌ی پردازش و انجام محاسبات را برای دهه‌های آینده ترسیم کند.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *